آخرین اخبار
کد خبر: ۴۵۴۰۲۵
تاریخ انتشار: ۲۷ اسفند ۱۳۹۷ - ۱۱:۰۶
هزینه سرسام آور سفره هفت‌سین؛
درحالی سال ۹۷ نفس‌های آخرش را می‌کشد که به‌عنوان سالی پر فراز و نشیب در اذهان ایرانی‌ها باقی می‌ماند. به‌گونه‌ای که می‌توان به این سال لقب سالی فراموش‌نشدنی را داد. التهابات ارزی نیمه اول امسال درحالی رخ داد که بخشنامه‌های متعدد ارزی به آن شدت بخشید و درنتیجه آن نرخ دلار از مرز ۱۹‌ هزار تومان عبور کرد و هنوز هم شاهد رفت و برگشت مداوم نرخ‌ها در بازارهای مختلف هستیم.

به گزارش سرویس اقتصادی پایگاه 598، روزنامه آرمان درباره بازار شب عید گزارش داده است: کمی مانده به تحویل سال‌نو، بحث خریدهای نوروزی داغ است، اما ظاهراً بازار آن داغ نیست. اکنون گردوغبار تندباد ارزی نیمه اول امسال به سفره هفت‌سین نوروز ۹۸ رسیده و به‌نظر می‌رسد قرار نیست به این زودی‌ها سایه سنگین آن از روی اقتصاد ایران برداشته شود. رشد افسارگسیخته قیمت اقلام مصرفی مردم به‌دنبال نوسانات شدید ارزی، سال ۹۷ را به سالی فراموش‌نشدنی برای اقتصاد کشور بدل کرد و حال ایرانی‌ها بیش از گذشته نگران تامین مایحتاج اولیه زندگی‌شان برای سالی هستند که اقتصاددانان آن را سال سخت می‌نامند، هرچند که برخی نیز معتقدند می‌توان از دل تهدیدها به فرصت‌هایی دست یافت. شرایط اقتصادی در سالجاری سبب شد تا طبقه پایین جامعه به سمت دوشغله یا چندشغله‌بودن گرایش پیدا کنند و درنتیجه «زمان‌فروشی» در جامعه رواج شدیدی یافت. درواقع مردمی که ناتوان از تامین مخارج زندگی‌شان هستند، مجبور به انجام مشاغلی با ارزش افزوده پایین هستند که نمونه آن را می توان در افزایش تعداد دستفروشان در مترو و این روزها در افزایش حاجی فیروزها سر هر کوچه و خیابانی دید. با این حال اگر جویای کاسبی این افراد در روزهای پایانی سال که طبیعتاً بازار با افزایش تقاضا همراه است، شویم، چندان رضایتی ندارند و از کسادی بازار گلایه‌مندند. خریداران هم که دیگر درآمدشان پاسخگوی هزینه‌ها نیست، رغبتی برای خرید ندارند و سعی می‌کنند تنها اقلام ضروری و اساسی را تامین کنند. اگرچه دولتی‌ها می‌گویند مردم نگران سال آینده نباشند، چراکه انبارها از کالاهای استراتژیک پر است.

درحالی سال ۹۷ نفس‌های آخرش را می‌کشد که به‌عنوان سالی پر فراز و نشیب در اذهان ایرانی‌ها باقی می‌ماند. به‌گونه‌ای که می‌توان به این سال لقب سالی فراموش‌نشدنی را داد. التهابات ارزی نیمه اول امسال درحالی رخ داد که بخشنامه‌های متعدد ارزی به آن شدت بخشید و درنتیجه آن نرخ دلار از مرز ۱۹‌ هزار تومان عبور کرد و هنوز هم شاهد رفت و برگشت مداوم نرخ‌ها در بازارهای مختلف هستیم. موضوعی که به شدت بر عملکرد فعالان اقتصادی تاثیر می‌گذارد و قدرت پیش‌بینی را از آنها سلب می‌کند؛ درنتیجه آنها نیز ترجیح می‌دهند سرمایه خودشان را به‌جای امن‌تری انتقال دهند. از سوی دیگر، بازگشت تحریم‌های آمریکا فشار زیادی را به اقتصاد کشور تحمیل کرد و به تشدید نگرانی‌ها در کشور دامن زد. در این میان، این قدرت خرید جامعه کارگری بود که رفته رفته کاهش یافت و آنها را از خرید مایحتاج روزانه و حتی پس‌انداز مقدار اندکی از حقوق ماهانه محروم ساخت. هرچند مردم نیز به‌دلیل اینکه اعتمادشان نسبت به سیاست‌های دولت کاهش یافته بود، با احتکار خانگی به آشفتگی بازار افزودند. به‌دنبال اجرای سیاست‌های جدید بانک مرکزی، بازار تا حدودی رنگ آرامش به خود دید، اما کماکان قیمت بسیاری از کالاها بالاست و این افزایش قیمت برای سال آینده به حدود سه برابر خواهد رسید. ابرتورم، رکودتورمی، سیل نقدینگی، سونامی بیکاری و … از جمله کلماتی هستند که اقتصاددانان برای توصیف وقایع سال آینده در اظهاراتشان به‌کار می‌گیرند. بنابراین، چندان بعید به‌نظر نمی‌رسد که عموم مردم بابت تامین نیازهای زندگی خودشان برای سال آتی نگرانی‌هایی داشته باشند. این نگرانی درمورد تامین اقلام موردنیاز شب عید نیز بیشتر احساس می‌شود، چون ایرانی‌ها پایبندی بسیاری به این رسم دیرینه دارند و از اینکه نتوانند پذیرایی مناسبی به روال سال‌های گذشته داشته باشند، نگران هستند. اما با این‌حال، دولتی‌ها شرایط فعلی را به جنگ اقتصادی تشبیه می‌کنند و از مردم می‌خواهند نگران کمبود کالا برای سال آینده نباشند. اخیراً نیز محمدباقر نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه مهر تاییدی بر این قضیه زده و گفته است: «موظف شدیم که انبارهای کشور را از کالاهای استراتژیک پر کنیم، این کالاها را مرتب تعویض می‌کنیم که فاسد نشوند.» افزون بر این، مجلسی‌ها نیز اخیراً در جریان بررسی لایحه بودجه ۹۸، با کوپنی‌شدن کالاهای اساسی و توزیع کالابرگ الکترونیکی موافقت کرده‌اند که بدین ترتیب قرار است این امور در سال آینده به اجرا درآیند. هرچند که این تصمیم نیز با واکنش‌های زیادی همراه شد. درحالی اقتصاددانان نهادگرایی مثل فرشاد مومنی و حسین راغفر به‌شدت موافق اجرای چنین سیاستی هستند و آن را ضروری می‌دانند. تعدادی از نمایندگان بخش خصوصی نیز معتقدند کوپنی‌شدن کالاهای اساسی به انحصار و فساد می‌انجامد. گزارش میدانی «آرمان» نیز نشان می‌هد که گروهی از مردم این سیاست را به منزله عقبگرد دانسته و معتقدند چنین امری دور از شأن و کرامت آنهاست.



افزایش حاجی فیروزها

رویدادهای سال ۹۷ سبب شد تا طبقه پایین جامعه به شغل‌های دوم یا سوم روی بیاورند تا بلکه بتوانند مخارج زندگی خودشان را تامین کنند. افزون بر این، افزایش فشارهای زندگی سبب شد تا «زمان‌فروشی» جایگزین «تن‌فروشی» شود. اقتصاددانان در توضیح این پدیده می‌گویند که «مردمی که قدرت خرید ندارند، برای تامین مایحتاج خود سعی می‌کنند زمان بیشتری را صرف کار کردن کنند. زیرا افراد دیگر زمان کافی برای سفر، تفریح، مطالعه و … ندارند و این خودش موجب افزایش معضلات اجتماعی می‌شود. بنابراین فرد حتی اگر بتواند با زمان‌فروشی نواقص اجرایی دولت‌ها را جبران کند، مسائل بسیاری را از دست می‌دهد.» بنابراین امروز شاهد افزایش مشاغلی با ارزش افزوده پایین از قبیل دستفروشی و در روزهای پایانی سال افزایش حاجی‌فیروزها هستیم. با مراجعه به مترو می‌توان به‌راحتی به این موضوع پی برد که نه‌تنها به تعداد دستفروشان مرد اضافه شده است، بلکه زنان و کودکان بسیاری ناچار به دستفروشی آن هم در شلوغی زیاد واگن‌های مترو در ایام پایانی سال هستند. موضوع بعدی افزایش حاجی‌فیروزها در کلانشهرهاست که اخیراً حسین عبده‌تبریزی اقتصاددان در پستی اینستاگرامی به‌درستی به این موضوع اشاره کرده و در این‌باره نوشته است: «طی پنج سال گذشته، تعداد حاجی فیروزها افزایش یافته است. امسال تقریباً در سر هر چهارراهی در تهران آنان را می‌یابید؛ نه امروز بلکه از اوایل بهمن‌ماه. همه اینها به‌دلیل کاهش درآمد سرانه و تضعیف بودجه خانوار در ۱۲ سال اخیر است. همانطور که تعداد دستفروشان نیز به‌شدت افزایش یافته است.» در ادامه آمده است: «گسترش کسب‌وکار حاجی فیروز رقابت و روش‌های بازاریابی جدید با خود آورده است. اخیراً تعداد زیادی از آنان را در حال تردد با موتور در گروه‌های دو و سه نفره یافتم. دنبال این بودم دریابم که چرا این‌همه ترافیک رفت‌وآمد آنان زیاد شده است، متوجه شدم که روی موتور در بزرگراه‌ها و خیابان‌ها می‌رانند و هر جا راهبندان و توقف ترافیک می‌یابند، بلافاصله موتورهای خود را پارک می‌کنند و خدمات ارائه می‌دهند.»

هزینه سفره هفت‌سین

بررسی‌ها نشان می‌دهد که سبد هزینه خانوار تاب گرانی مازاد شب عید را ندارد. هرچند که بنا به گفته مسئولان، اقلام اساسی مشمول کنترل قیمت هستند و توزیع میوه شب عید در سراسر کشور انجام گرفته است و شیرینی شب عید گران نمی‌شود. با این حال، شاید کمرنگ‌شدن آجیل از سفره هفت‌سین یکی از نگرانی‌های عمده ایرانی‌ها محسوب می‌شود. در همین زمینه «ایرنا» نوشته است که بررسی‌ها از بهای آجیل شب عید در سطح شهر، نشان می‌دهد که هر کیلو پسته «احمد آقایی» در سطح شهر بین ۱۸۵ تا ۲۳۵‌ هزار تومان، پسته «فندقی» ۱۷۰ تا ۱۸۰‌ هزار تومان، پسته «کله قوچی» بین ۲۲۰ تا ۲۸۰‌ هزار تومان، پسته «اکبری» نیز ۲۳۰ تا ۲۶۰‌ هزار تومان قیمت دارد. بنابراین، هر کیلوگرم انواع پسته در بازار تهران، بین ۲۵ تا ۹۰‌ هزار تومان گران‌تر از قیمت‌های تعیین‌شده سازمان میادین میوه و تره‌بار عرضه می‌شود. در بازار پایتخت، قیمت هر کیلوگرم بادام درشت از ۱۴۰ تا ۱۵۸ هزارتومان، بادام‌زمینی بین ۳۰ تا ۴۹‌ هزار تومان و بادام هندی بین ۱۷۹ تا ۲۱۰‌ هزار تومان است. هر کیلو فندق در سطح شهر بین ۱۸۰ تا ۲۲۸‌ هزار تومان و هر کیلو کشمش بین ۴۳ تا ۵۸‌ هزار تومان قیمت دارد. بررسی فاکتور خرید آجیل یکی از خانوارها از بازار بزرگ تهران نیز نشان می‌دهد که قیمت‌ها تقریباً با سطح شهر تفاوت چشمگیری ندارد. به‌گونه‌ای که هر کیلو پسته اکبری ۲۳۵‌ هزار تومان، بادام درشت ۱۲۴‌ هزار تومان، بادام هندی ۱۷۴‌ هزار تومان، تخمه کدویی ۵۱‌ هزار تومان، تخمه ژاپنی ۴۵‌ هزار تومان و فندق ۱۸۵‌ هزار تومان قیمت دارد. هر کیلو پسته در سال گذشته بین ۶۷ تا ۹۵‌ هزار تومان، فندق ۷۰ تا ۸۰‌ هزار تومان، بادام هندی ۱۰۰‌ هزار تومان، بادام‌زمینی ۲۰‌ هزار تومان، تخمه ژاپنی ۲۵‌ هزار تومان، تخمه کدویی ۲۸‌ هزار تومان و کشمش ۳۶‌ هزار تومان بود. همچنین، یک حساب سرانگشتی نشان می‌دهد که برای تهیه یک سفره هفت‌سین باید هزینه‌ای حدود ۵۰ تا ۹۰‌ هزار تومان را در نظر گرفت. «ایسنا» در این باره نوشته است: برای تهیه یک سفره هفت‌سین ساده باید مبلغ ۲,۰۰۰ تومانی برای سیر، ۶,۰۰۰ تومان برای ۱۰۰ گرم سنجد، ۵,۰۰۰ تومان برای ۱۰۰ گرم سماق، ۲,۰۰۰ تومان برای سیب، ۱۵ تا ۲۵‌ هزار تومان برای سبزه، ۵۰۰ تومان تا ۳,۰۰۰ تومان برای ماهی قرمز، ۷,۵۰۰ تومان برای یک بسته ۶۰۰ گرمی سمنو و بیش از ۱۵‌ هزار تومان برای یگ شاخه گل‌سنبل هزینه کرد که البته اگر گل‌سنبل و سبزه را هر کدام ۳۵‌ هزار تومان در نظر بگیریم، این مبلغ به حدود ۹۰‌ هزار تومان می‌رسد.

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر: