نمونه يابي مطالب انتقادي و تخريبي مطبوعات نسبت به دولت در سال 1388 که بيش از هزار و 300 تيتر در 37 روزنامه را شامل مي شود، خط خبري و جريان سازي اين روزنامه ها در خصوص دولت و رييس جمهوري را بيش از پيش نمايان مي کند.
خبرگزاري جمهوري اسلامي با انتشار گزارش نمونه يابي مطالب انتقادي يا تخريبي مطبوعات عليه دولت در سال 1388، رفتار رسانه اي مطبوعات نسبت به دولت نهم و دهم را طي يک سال در معرض قضاوت مخاطبان قرار مي دهد.
بخش نخست اين گزارش به نمونه يابي مطالب انتقادي و تخريبي مطبوعات در سال 1388 اختصاص يافته است و در بخش دوم اين گزارش برخي از اين مطالب بازگشايي مي شود تا مخاطبان قضاوت کنند، دولت نهم و دهم طي اين مدت چگونه نقد شده است؟
مخالفت ها با دولت نهم البته در پوشش انتقاد از عملکردها در آستانه انتخابات دهمين دوره رياست جمهوري به يک باره سير صعودي يافت، بويژه وقتي مشخص شد که دولت نهم، دولتي براي انتقال قدرت از جناحي به جناح ديگر و دولتي اسير در کمند رودربايستي و گروکشي هاي سياسي و جناحي نيست.
با نزديک شدن به انتخابات،فضاي مطبوعات منتقد دولت بيش از پيش نسبت به عملکردهاي سياسي، اقتصادي و اجتماعي دولت منفي شد و همزمان با افزايش فعاليت هاي رييس جمهوري و وزرا در انتهاي دوره چهار ساله مسئوليت دولت نهم، منتقدان دولت براي بي اثر کردن خدمات کابينه، اتهام تبليغاتي بودن فعاليت ها و نادرست بودن آمارهايي را که از سوي دولت ارايه مي شد، به عنوان خط خبري خود برگزيدند.
زير سئوال بردن سلامت انتخابات از مهم ترين محورهاي تبليغي اين روزنامه ها بود و به طور مداوم به خوانندگان القا مي شد که دولت با نظر سنجي هاي جعلي، ارايه آمارهاي نادرست از عملکردها، درصدد بازسازي چهره اش نزد افکار عمومي و تغيير نتيجه انتخابات به نفع خود است.
روزنامه سرمايه انتقادي ترين چهره خود در حوزه اقتصاد را به نمايش گذاشت و تلاش کم سابقه اي را براي ناموفق جلوه دادن دولت در تمامي حوزه هاي مرتبط با اقتصاد کشور به نمايش گذاشت و البته در اين راه از سوي نشريات ديگري چون "جهان صنعت" و "دنياي اقتصاد" ياري شد.
اعتماد ملي که اخبار آن اغلب از سوي منابع مختلف تکذيب مي شد، بر مواضع قبلي خود پافشاري کرد و گزارش هاي تخريبي خود را تا مرز هجو دومين مقام رسمي کشور پيش برد.
حتي نشرياتي چون ابرار و جمهوري اسلامي که در جرگه نشريات وابسته به اصلاح طلبان نيستند، در اين دوره از انتخابات به بهانه هاي مختلف سياسي و اقتصادي گوي سبقت را از اين گونه نشريات ربودند و به اين ترتيب شديدترين هجمه مطبوعاتي عليه دولت پيش از انتخابات دهم رياست جمهوري شکل گرفت.
ايجاد شبهه در زمينه سلامت انتخابات و القاي فرضيه "انتخابات از پيش تعيين شده" مهم ترين هدفي بود که دست اندرکاران برخي روزنامه ها پس از انتخابات رياست جمهوري دهم پي گيري کردند،
مظلوم نمايي و اظهارهمدردي با بازداشت شدگان، ادعاي شکنجه و آزار فعالان سياسي در بازداشتگاه ها، بزرگ نمايي شمار دستگيرشدگان و جان باختگان در حوادث پس از انتخابات و غيرقانوني دانستن دادگاه متهمان به پي گيري انقلاب مخملي، از مهمترين موضوعات موردتوجه اين روزنامه ها پس از انتخابات بود.
کابينه پيشنهادي رييس جمهوري محور ديگري بود که مطبوعات منتقد حجم زيادي از مطالب صفحات خود را به آن اختصاص دادند و ادعاي ناکارآمدي،‌ کم تجربگي و مطيع محض بودن گزينه هاي پيشنهادي رييس جمهوري به مجلس هشتم خط خبري جديد اين مطبوعات در نگارش مطالب و انتخاب تيتر بود.
اين نمونه يابي نشان مي دهد، روزنامه هاي اعتماد 179، اعتمادملي 123، تهران امروز 113، آفتاب يزد 108، خبر 81، سرمايه 66، همشهري 65، صداي عدالت 63، مردم سالاري 62، فرهيختگان 50، فرهنگ آشتي 44، جمهوري اسلامي 44، حيات نو 42، ابرار 38، دنياي اقتصاد 34، جهان صنعت 27، انديشه نو 26، کلمه سبز 23، ابتکار 13، کار و کارگر 12، آرمان 12، جهان اقتصاد 10، اطلاعات 9، جام جم 8، کيهان 8، اسرار 7، ياس نو 7، رسالت 7، پول 6، بهار 6، سياست روز 6، حزب الله 5، همبستگي 5و خراسان 4 تيتر منفي نسبت به دولت نهم براي مطالب خود انتخاب کرده اند.
نگاه گذرا به تيترهاي برگزيده نشان مي دهد، مطبوعاتي که از آنها نام برده شد، پيش از انتخابات رياست جمهوري دهم با انتقاد اغراق آميز و همراه با سياه نمايي، عملکرد دولت نهم در زمينه هاي مختلف را نشانه رفتند و همزمان خط خبري تشکيک در سلامت انتخابات را پي گيري کردند.
اين روزنامه ها در ايام انتخابات موضوع رفتار انتخاباتي رييس دولت نهم را با شگردهاي رسانه اي خاص خود در دستور کار قرار دادند و آشکارا رفتارهاي رقباي وي را ناديده گرفتند، البته شگردهايي که گاهي بديهي ترين اصول حرفه اي مصاف خبري در آنها رعايت نشد.
در تيرماه با چرخشي معنادار رويکرد ماه هاي پيش از انتخابات را پي مي گيرند و دو خط خبري ادامه اتهام زني به دولت و تمرکز بر عملکرد دولت را دنبال مي کنند. تمرکزي که اگر قواعد نقد و نظر و نگارش در آن رعايت مي شد، کسي ناخرسند و متاسف نمي شد.
طرح سئوال از احمدي نژاد خط خبري ديگري است که در لا به لاي صفحات بسياري از روزنامه ها دنبال مي شود.
پس از تشکيل دولت دهم نگاه ها دوباره به مسايل اقتصادي بر مي گردد و هدفمند کردن يارانه ها موضوع اصلي آنها مي شود.
اين روش چنان در ظاهر اغراق آميز و در محتوا افراط گرايانه مي شود که گاهي اصول اوليه نگارش خبر و گزارش هم در آنها رعايت نمي شود و البته بازخورد اين روش قابل ره گيري است.
مشروح اين گزارش با توجه به روزهاي پاياني امسال در سال آينده منتشر خواهد شد.