کد خبر: ۷۰۱۲۳
زمان انتشار: ۱۱:۵۱     ۰۹ مرداد ۱۳۹۱
نوشتاری پیرامون نوع نگاه موافقان و مخالفان ساخت "پروژه لاله":
سرویس نقد رسانه پایگاه 598 - چرا شریعتمداری و بسیاری از همفکران او با ساخت پروژه لاله مخالفت می کنند؟ بحث فیلمساز آن به کنار و اصلاً فرض کنید کسی مثل خود جمال شورجه یا یک کارگردان مورد تأیید حزب الله می خواست آن را بسازد. اختلاف اصلی بر سر فیلمساز نیست، بر سر موضوع است: «یک دختر قهرمان رالی». آیا رالی برای خانم ها حرام است؟ قطعاً خیر. چه اشکالی دارد یک زن که با پشتکار خود توانسته موفقیت هایی را در مسابقات بین المللی کسب کند، بعنوان الگو برای زنان ایرانی معرفی گردد؟ مگر «پشتکار» و «تلاش» خودشان مفاهیمی دینی نیستند؟ پس چرا شریعتمداری با این الگو مخالف است؟



واقعیت این است که ریشه این اختلاف بسیار عمیق تر از یک پروژه سینمایی است و سابقه ای به درازای ورود تجدد و مدرنیته به ایران دارد که البته فعلاً قصد طرح ریشه های تاریخی آن را نداریم. تفکری که در پس دیدگاه آقای شمقدری نهفته است، با واژگانی چون «مدرنیته اسلامی» یا «ژاپن اسلامی» و «سوئد اسلامی» شناخته می شود.

یعنی اعتقاد به اینکه ما در تمام ابعاد مانند کشورهای توسعه یافته بشویم، منتها دین خودمان را هم حفظ کنیم. این تفکر که می توان پرچمدار اصلی آن را آقای هاشمی رفسنجانی در عمل و عبدالکریم سروشِ دهه 60 در نظر دانست، بر دو پیشفرض اساسی استوار است:

1- تمام آنچه مدرنیته به آن دست یافته است نیکوست، الا برخی دین گریزی ها و مفاسد اخلاقی.

2- دین آن چیزی است که در رساله های عملیه آمده است و لاغیر.

وقتی به رساله های عملیه رجوع می کنیم، هیچ حکمی درباره انتخاب شغل زن و نحوه زندگی او در آن مشاهده نمی کنیم. الا اینکه اگر شغلی اجتماعی انتخاب می کند، نباید منجر به تزلزل حجاب او شود و از راه های حرام هم درآمد نداشته باشد. البته به احکام مبهمی هم در باب عدم معاشرت غیر ضروری با مردان بر می خوریم که بدلیل واگذاری تشخیص این ضرورت به خود مکلف، عملاً اثر خاصی ندارند.

از طرف دیگر یکی از دستاوردهای مدرنیته و تجدد، راهیابی زنان به عرصه های اجتماعی و کار بوده است. در جامعه مدرن، زنان پا به پای مردان مشغول کار و فعالیت اند و به اندازه ایشان حق اظهار نظر و حضور در تصمیم گیری های حکومتی را دارند. لذا بر مبنای تفکر فوق، می بایست چنین چیزی را بعنوان «پیشرفت» از جوامع غربی اخذ نمود. منتها علاوه بر تشویق بانوان به شرکت در فعالیت های اجتماعی، به ایشان یادآور شد که حجاب خویش را حفظ نمایند.

لذا کسی مثل آقای شریعتمداری تا موقعی که در زمین چنین نظریه ای باشد، به هیچ وجه نمی تواند به شمقدری از پایگاه دین حمله کند. زیرا با این پاسخ مواجه می شود که: جوامع غربی پیشرفته اند، یکی از این پیشرفت ها هم حضور گسترده زنان در اجتماع است و در رساله های دینی هم هیج کجا نیامده حضور زن در اجتماع حرام است. اگر هم بخواهد به احادیثی در این زمینه استناد کند، در بهترین حالت با این پاسخ مواجه می شود که این احادیث مربوط به جوامع قبیله ای و اولیه آن زمان اند و در بدترین حالت با این پاسخ که از کجا معلوم سند این احادیث درست باشد؟


همانطور که در ابتدای متن ذکر شد، این اختلاف تنها در یک مصداق خاص سینمایی نیست، بلکه ریشه در دو باور عمیق دارد. اما کار شریعتمداری از آنجا سخت تر می شود که نه تنها باور آقای شمقدری باوری عمومی و بلکه «بدیهی» در جامعه تلقی شده و از رسانه ها و حتی از بالای منابر به گوش می رسد، بلکه طیف همفکران خود ایشان نیز آنگاه که می خواهند از اسلام در مقابل هجمه «قدیمی بودن» و «مال گذشته بودن» دفاع نمایند، می گویند «اسلام با پبشرفت های غرب مخالف نیست» «اسلام با علم غرب مخالف نیست» و حتی برخی از علمای برجسته این طیف با بیان اینکه «هرچه شناخت جهان باشد، جزو دین است» بر کل علوم مدرن مهر تأییدی دینی نیز می زنند.

آقای شریعتمداری در اصل می بایست با آن دو تفکر ذکر شده مبارزه نمایند. ایشان هم باید مانند حضرت امام یک بار برای همیشه اعلام کنند که «آنچه در غرب اتفاق افتاده است، بیشتر توحش است تا تمدن» و نیز به تأسی از ایشان بگویند «آنچه در رساله های عملیه آمده است، یک پنجاهم اسلام هم نیست و حوزه های علمیه از مباحث اصلی اسلام که همان اجتماعیات است، غافل اند». والا اگر آقای شمقدری زیرک باشد، از صد مرجع تقلید این استفتاء را می آورد که «شرکت زنان در مسابقات رالی، اگر با مفسده همراه نباشد بلامانع است» و منظور از مفسده هم که در بالا روشن شد.

نظرات بینندگان
نام:
ایمیل:
انتشاریافته:۱۲
در انتظار بررسی: ۰
* نظر:
ارسال نظرات
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۴:۵۷ - ۰۹ مرداد ۱۳۹۱
۹
۶
عالی بود.
پاسخ
یحیی
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۵:۵۹ - ۰۹ مرداد ۱۳۹۱
۱۷
۴
حاج حسین خودش می دونه داره کجا رو میزنه. این شمقدری است که نمی داند دارد از چه دفاع می کند.
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۰۰ - ۰۹ مرداد ۱۳۹۱
۱۰
۲۳
شماها مغرتون را باید شستشو بدین. یعنی زن حق نداره بیاد سرکار. عصر حجری های بدبخت برید یک فکری بابت افکار پلیدتون بکنید.
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۲۲:۵۴ - ۰۹ مرداد ۱۳۹۱
۵
۱۰
شما یک تنه از طرف همه به نفع آقای شریعتمداری صحبت کردید و این اصلا منطقی نیست
پاسخ
لمپا
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۲۳:۴۰ - ۰۹ مرداد ۱۳۹۱
۱۰
۲
سلام
به جای بدو بیرا گفتن به هم فکر کنید بعدا جواب بدین هیچکس با حضور زنان در جامعه مخالف نیست . ولی مهم نوع حضور آنها است. حضور زن در جامعه باید متناسب با روحیات و شرایط و او باشه
پاسخ
حامد
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۲۳:۰۱ - ۱۰ مرداد ۱۳۹۱
۹
۳
آقای جواد شمقدری به نظر من خیلی مخلصانه و خالصانه عمل نمی کنند.
نظر آقای شریعتمداری صحیح است.
پاسخ
بی طرف
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۰۱:۰۷ - ۱۲ مرداد ۱۳۹۱
۳
۴
آخه بنده های خدا، یه کم واقع بین باشید. کجای دنیا زنهاشون جلوتر از مردها می دوند و به قول مدرنیست ها(!) پیشرفت می کنند؟؟؟ در همون غربتون هم بعد از 100 سال که مردها مسابقه رالی دادند ممکنه یک زن پیدا بشه بره مسابقه رالی! آخه بزرگنمایی الکی می کنید که چه؟؟؟ ما هنوز مردهامون بلد نیستند درست پارک کنند زن هامون هم که ماشاا... نه بچه داری بلدند نه رانندگی! که دلمون به یکیش لااقل خوش باشه! اونوقت یهو یک دختر ایرانی میشه قهرمان رالی جهان!!!!! تو رو خدا می خواهید فیلم بسازید برای شعور مخاطب ارزش قائل بشید. غربی ها هم بهمون می خندند با این فیلممون!
پاسخ
مهدی
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۴:۰۵ - ۱۲ مرداد ۱۳۹۱
۵
۳
به نظر من حرف حاج حسین اینه که با این بودجه سنگین میشه فیلمای خیلی بهتر اونم به دست کارگردانان متعهد داخلی ساخت.درضمن مگه تو جامعه ما کم هستند زنانی که بشه دربارشون فیلم ساخت؟چی میشد این بودجه رو صرف ساختن فیلمی برای خانم حسینی یا همون نویسنده کتاب (دا)میکردیم؟اینم بگم که آقای شمقدری فقط واسه تبلیغ واسه خودش سنگ پروژه لاله رو به سینه میزنه.
پاسخ
مهدی
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۴:۳۰ - ۱۲ مرداد ۱۳۹۱
۲
۴
چرا نظرات رو نمیذارین؟حرف حق تلخه؟
پاسخ
کامیار
UNITED STATES
۰۰:۵۵ - ۱۴ مرداد ۱۳۹۱
۰
۲
برادر حسین شکنجه گر تبریک .مرجع تقلید بود کارگردانم شده؟
پاسخ
احسان
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۲:۲۲ - ۲۶ اسفند ۱۳۹۱
۱
۰
دمت گرم
پاسخ
جدیدترین اخبار پربازدید ها