کد خبر: ۳۰۶۵۴۹
زمان انتشار: ۲۱:۴۳     ۱۳ فروردين ۱۳۹۴
مجموع راه حل های تفاهم شده ایران و گروه ۱+۵ :
بیانیه مشترک پایانی مذاکرات هسته ای ایران و 1+5 توسط محمدجواد ظریف وزیرامورخارجه جمهوری اسلامی ایران و فدریکا موگرینی مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا قرائت شد./ظریف در کنفرانس خبری خود گفت که نظنز تنها مرکز غنی سازی هسته‌ای ایران خواهد شد و فردو از یک سایت غنی سازی به یک مرکز هسته ای فیزیک تبدیل می شود و مواد شکافت پذیر در فردو نخواهد بود.
به گزارش سرویس سیاسی پایگاه 598، بیانیه مشترک پایانی مذاکرات هسته ای ایران و 1+5 توسط محمدجواد ظریف وزیرامورخارجه جمهوری اسلامی ایران و فدریکا موگرینی مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا قرائت شد که در متن قرائت شده توسط وزیر امور خارجه کشورمان با سخنان مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا تفاوت هایی وجود داشت.

دراین جلسه علاوه بر ظریف و موگرینی، جان کری وزیرامور خارجه آمریکا ، لوران فابیوس وزیر امور خارجه فرانسه و فرانک والتر اشتاین مایر وزیر امور خارجه آلمان و فیلیپ هاموند وزیر امورخارجه انگلیس و ریاپکف معاون وزیرخارجه روسیه نیز حضور دارند.



ظریف در کنفرانس خبری خود گفت که نظنز تنها مرکز غنی سازی هسته‌ای ایران خواهد شد و فردو از یک سایت غنی سازی به یک مرکز هسته ای فیزیک تبدیل می شود و مواد شکافت پذیر در فردو نخواهد بود.

وی گفت: ایران در همکاری های بین المللی مشارکت می کند که می تواند شامل ساخت نیروگاه شود. ما در هفته ها و وماه های آینده برای نگارش  متن برجام شامل سطوح سیاسی  کارشناسی کار خواهیم کرد.

ظریف اضافه کرد: فردو از یک سایت غنی سازی به یک مرکز هسته ای فیزیک تبدیل می شود ومواد شکافت پذیر در فردو نخواهد بودو راکتور اراک بازطراحی  و نوسازی می شود به گونه ای که پلوتونیوم تسلیحاتی در آن تولید نگردد و آژانس از فناوریهای مهم نظارتی استفاده می کند.

مجموع راه حل های تفاهم شده برای رسیدن به برنامه جامع اقدام مشترک:

جمهوری اسلامی ایران و کشورهای عضو گروه 1+5 متشکل از چین، روسیه، فرانسه، آمریکا، انگلیس و آلمان در چارچوب عناصر مندرج در برنامه اقدام مشترک مورخ 24 نوامبر 2013 و متعاقب فرایند طولانی مذاکراتی پیچیده و طولانی در ابعاد فنی، حقوقی و سیاسی، به مجموعه ای از راه حل‌های لازم جهت نیل به برنامه جامع اقدام مشترک در شهر لوزان سویس دست یافتند. مجموعه متضمن این راه حل‌ها جنبه حقوقی نداشته و صرفا راهنمای مفهومی تنظیم و نگارش برنامه جامع اقدام مشترک را فراهم خواهد ساخت. بر این اساس تدوین برنامه جامع اقدام مشترک با مبنا قرادادن این راه حل ها در آینده نزدیک آغاز خواهد شد.

تداوم برنامه هسته‌ای از جمله غنی‌سازی

در چارچوب راه حل های موجود، هیچ یک از تاسیسات و فعالیت های مرتبط هسته ای متوقف، تعطیل و یا تعلیق نمی شود و فعالیت های هسته ای ایران در تمامی تاسیسات هسته ای از جمله نظنز، فردو، اصفهان و اراک  ادامه خواهد یافت.

این راه حل های جامع ،  ادامه برنامه غنی‌سازی در داخل کشور را  تضمین می کند و بر این اساس جمهوری اسلامی ایران قادر خواهد بود مطابق مفاد برنامه جامع اقدام مشترک تولید صنعنی سوخت هسته ای خود را برای تامین سوخت نیروگاه های هسته ای ادامه دهد.

بر اساس راه حل  به دست آمده ، دوره زمانی برنامه جامع اقدام مشترک  در خصوص برنامه غنی سازی ایران 10 ساله خواهد بود. در طول این مدت، تعداد بیش از  5000 ماشین سانتریفیوژ در نظنز به تولید مواد غنی شده در سطح 67/3  درصد ادامه خواهند داد.  ماشین های اضافه بر این تعداد و زیرساخت های مرتبط با آنها جهت جایگزینی با ماشین هایی که در طول این زمان آسیب می بینند جمع آوری و تحت نظارت آژانس نگهداری خواهد شد. همچنین ایران قادر خواهد بود ذخایر موجود مواد غنی شده خود را برای تولید مجتمع سوخت هسته ای  و یا صادرات آنها به بازارهای بین المللی در قبال خرید اورانیوم اختصاص دهد.

براساس راه حل های به دست آمده ایران برنامه تحقیق و توسعه خود را بر روی ماشین های پیشرفته ادامه خواهد داد و مراحل آغاز و تکمیل فرایند تحقیق و توسعه سانتریفیوژهایIR-4، IR-5 ،6IR- و IR-8 را در طول دوره  زمانی 10 ساله برنامه جامع اقدام مشترک ادامه خواهد داد.

تاسیسات فردو

بر اساس راه حل های بدست آمده تاسیسات هسته ای  فردو به مرکز تحقیقات هسته ای و فیزیک پیشرفته تبدیل خواهد شد. بیش از 1000 ماشین سانتریفیوژ و تمامی زیرساخت آنها  در فردو حفظ و نگهداری خواهند شد که از این میان دو آبشار سانتریفیوژ در چرخش خواهند بود. همچنین نیمی از تاسیسات فردو با همکاری برخی از کشورهای(1+5) به انجام تحقیقات پیشرفته هسته ای و تولید ایزوتوپ های پایدار که مصارف مهمی در صنعت، کشاورزی و پزشکی دارد،  اختصاص پیدا می کند.

راکتور تحقیقاتی آب سنگین اراک

مطابق راه حل های موجود؛ راکتور تحقیقاتی اراک آب سنگین باقی خواهد ماند و با انجام بازطراحی ارتقاء یافته و روزآمد خواهد شد. در باز طراحی راکتور ضمن کاهش میزان تولیدی پلوتونیوم، کارآیی راکتور اراک به میزان قابل توجهی افزایش پیدا خواهد کرد. بازطراحی راکتور اراک در چارچوب یک  برنامه زمان بندی مشخص و در قالب یک پروژه بین المللی مشترک تحت مدیریت ایران آغاز و پس از آن بلافاصله ساخت آن شروع و در چارچوب یک برنامه زمان بندی تکمیل خواهد شد. تولید سوخت رآکتور اراک و اعطای گواهی بین المللی سوخت راکتور از جمله موارد این همکاریهای بین المللی خواهد بود. از طرف دیگر، کارخانه تولید آب سنگین نیز مانند قبل به کار خود ادامه خواهد داد.

پروتکل الحاقی

ایران در جهت شفافیت و اعتماد سازی به صورت داوطلبانه پروتکل الحاقی را به صورت موقت اجرا نموده و در ادامه فرآیند تصویب این پروتکل طبق یک جدول زمانی در چارچوب اختیارات رییس‌جمهور و مجلس شورای اسلامی  به تصویب خواهد رسید.

لغو تحریم ها

براساس راه حل های بدست آمده، پس از اجرایی شدن برنامه جامع اقدام مشترک ، تمامی قطعنامه های شورای امنیت لغو خواهد شد و همه تحریم‌های اقتصادی و مالی چندجانبه اروپا و یکجانبه امریکا از جمله تحریم های مالی، بانکی، بیمه، سرمایه گذاری و تمامی خدمات مرتبط با آنها در حوزه های مختلف از جمله نفت، گاز، پتروشیمی وخودور سازی فورا لغو خواهند شد. همچنین تحریم ها علیه اشخاص حقیقی و حقوقی، سازمان ها، نهادهای دولتی و خصوصی تحت تحریم های مرتبط هسته ای ایران از جمله؛ بانک مرکزی، سایر موسسات مالی و بانکی، سوئیفت، کشتیرانی و هواپیمایی جمهوری اسلامی، کشتیرانی نفت به‌طور همه‌جانبه فورا برداشته خواهند شد. همچنین کشورهای عضو گروه (1+5) متعهد هستند از وضع تحریم های جدید در موضوع هسته ای خودداری نمایند.

همکاری های بین المللی

همکاری های بین المللی هسته ای با جمهوری اسلامی ایران از جمله با اعضای 1+5 در حوزه ساخت نیروگاه های هسته ای، راکتور تحقیقاتی، گداخت هسته ای، ایزوتوپ های پایدار، ایمنی هسته ای، پزشکی و کشاورزی هسته ای و ... امکان پذیر و ارتقاء پیدا خواهند کرد. بر اساس برنامه جامع اقدام مشترک، دسترسی ایران به بازار جهانی، عرصه های تجاری، مالی، دانش فنی و انرژی نیز فراهم خواهد شد.

زمان بندی اجرا برنامه جامع اقدام مشترک

با پایان یافتن این مرحله از مذاکرات، تدوین پیش نویس برنامه جامع اقدام مشترک تا بازه زمانی 10 تیر در آینده نزدیک آغاز خواهد شد. با نهایی شدن متن، برنامه جامع اقدام مشترک در قالب قطعنامه ای در شورای امنیت سازمان ملل متحد مورد تایید قرار خواهد گرفت. جهت لازم الاجرا شدن برنامه جامع اقدام مشترک برای  تمامی کشورهای عضو سازمان ملل متحد، این قطعنامه همچون قطعنامه هایی که علیه ایران تصویب شده بودند تحت ماده 41 فصل هفتم منشور ملل متحد تصویب خواهد شد تا بتواند قطعنامه های قبلی را لغو کند.

طرف های برنامه جامع اقدام مشترک پس از تصویب قطعنامه شورای امنیت، به یک دوره زمانی آماده سازی برای اجرای برنامه جامع اقدام مشترک نیاز خواهند داشت. پس از طی مرحله آماده سازی و همزمان با شروع به اجرای اقدامات هسته ای از سوی ایران در یک روز تعیین شده لغو تمامی تحریم ها به طور خودکار  به اجراء در خواهد آمد.

در چارچوب راه حل های به دست آمده ؛ برای بازگشت پذیری متقابل تعهدات مندرج در برنامه جامع اقدام مشترک در صورت نقض  تعهدات از سوی هر یک از طرف ها سازو کار لازم پیش بینی شده است.

نظرات بینندگان
نام:
ایمیل:
انتشاریافته:۶۲
در انتظار بررسی: ۱
* نظر:
ارسال نظرات
س م ح ن
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۲۳:۳۹ - ۱۳ فروردين ۱۳۹۴
۱۷
۳
...:
همانگونه كه اين انگشتري را از دست راستم خارج كردم . . . . . . . فردو . . . آب سنگين اراك . . . .
پاسخ
فرهاد
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۲۳:۴۷ - ۱۳ فروردين ۱۳۹۴
۱۱
۱۹
کدام تفاوت 598 تندرو
پاسخ
فاطمه
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۲۰:۲۷ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
کوری؟!
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۰۰:۰۷ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۴
۱۲
تفاوتش کو؟
پاسخ
امید
ROMANIA
۰۱:۲۵ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۱۶
۱۰
سلام من واقعا نمی فهمم که چرا باید اینقدر حقیر بشیم?آیا به خاطر گرانی گرجه باید زحمات وخون شهداء پای مال بشه?کجای این بیانیه خوبه?کسی میدونه?
پاسخ
زهرا
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۰۵ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۱۱
۶
واقعا ظریف را اسم خودش را گذاشته دیپلمات که حتی نمی داند تحریمهای اصلی را کنگره آمریکا وضع کرده و نه شورای امنیت؟ ظریف نمی بینید که روسیه خودش حق وتو دارد و اصلا هیچ قطعنامه ای علیه او قابل تصویب نیست الا زیر تحریم است؟
پاسخ
حمید
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۰۵ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۱۴
۴
اشاره ای به سخنان اخیر رهبری در مورد انرژی هسته ای و حفظ تشکیلاتی که دشمن قادر به تخریب آن نیست:
روی «فردو» تکیه میکنند، چون غیر قابل دسترسی است برای آنها؛ میگویند جایی که ما نمیتوانیم به آن ضربه بزنیم، نباید داشته باشید! این خنده‌آور نیست؟»
رهبری: « مسئولین ما میگویند ما به ۱۹۰،۰۰۰ سو احتیاج داریم. ممکن است این نیاز مال امسال و دو سال دیگر و پنج سال دیگر نباشد، امّا این نیاز قطعی کشور است، خب، باید نیاز کشور تأمین بشود. »
190هزار سو معادل 190 هزار سانتریفیوژ نسل 1 است.
پاسخ
مهر آسا
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۰۶ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۷
۷
درود بر شما.
اینطور که مشخصه،هنوزم چیزی قطعی نشده و همه چیز در حد یک چارچوب کلی برای توافق نهایی هستش!
امیدوارم موفق بشیم.
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۰۶ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۱۴
۵
دیشب در شبکه خبر وقتی بیانیه ها خوانده شد تفاوت واضح بود چرا مردم نامحرمند یا فکر می کنند بیسوادند
پاسخ
علی
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۰۶ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۳
۵
امیدواربودیم مثل دفعه قبل سایت 600-2این بار با نقد قوی وارد میشد؟؟؟
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۰۶ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۱۴
۳
انا لله و انا الیه راجعون
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۰۷ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۱۱
۲
اساس این توافق خوب، تحریم‌ها به صورت مرحله به مرحله و در قبال عمل کردن ایران به تعهداتش برداشته خواهد شد و به محض تخطی ایران از این تعهدات، تحریم‌ها فوراً بازخواهد گشت...
پاسخ
حمید
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۰۸ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۱۲
۲
از جناب آقای اوباما نهایت تشکر را دارم که ملت ایران را محرم دانسته و از گفتن حقیقت به ما خودداری نمی کنند.
ضمنا اینهمه ثبات قدم و ایستادگی بر اصول هم وافعا تحسین برانگیز است.
پاسخ
س م ح ن
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۰۹ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۶
۴
روزي روزگاري يك بنده خدائي از درب كاروانسرائي عبور مي‌كرد. مشاهده كرد درويشان به عيش و پايكوبي مشغولند بالجمله مالش را به كاروانسرادار سپرد و به جمع دراويش وارد شد. درويشان او را دوره كردند و آوازي سردادند به اين مضمون كه . . . برفت و . . . برفت و بنده خدا نيز از اين آواز به وجد آمد و با ايشان همنوا گرديد. . . .
بقيه داستان را در كتاب داستانهاي خوب براي بچه‌هاي خوب بخوانيد.
پاسخ
امید
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۰۹ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۱۰
۴
با کمال احترام برای تیم مذاکره کننده که بر طبق فرموده حضرت آقا فرزندان این ملت تلقی شدن که به این نظر احترام میگذاریم.ولی باید به این نکته توجه کنیم که طرفهای مقابل با ما کینه دیرینه دارن فقط یک موضوع هسته ای نیست چون کشورهایی مثل اسراییل پاکستان واز این قبیل خودشان بمب هسته ای تولید میکنند ولی کسی به آنها کاری نداره
دوستان هموطن یکم اگه دقت کنیم میفهمیم انا اصلا با اساس اسلام مخالفن تا پرچم اسلامی در این کشور برپاست هر مذاکره ای چیزی جز یک بازی سیاسی نیست .واسلام علی من التبع الهدی
پاسخ
احسان نوربخش
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۱۰ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۱۲
۳
واقعا برای خودم متاسم که رای دادم به ...
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۱۱ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۴
۱۳
598 برو بمیر
پاسخ
جوان
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۱۱ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۲
۱۲
به ملت ایران تبریک عرض می کنم
پاسخ
رضا
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۱۳ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۸
۲
یه نگاهی بر رسانه های حامی دولت بندازید خود رسانه هاشون هم از توافق دفاع منتطقی ندارد و فقط به طرف مقابل و منتقدین فحش می دهند
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۱۴ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۲
۱۰
ظریف کاندیدای ریاست جمهوری انتخابات 96
ببینید کی گفتم اگر نشد اونوقت
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۳:۱۳ - ۱۵ فروردين ۱۳۹۴
زرشک !
هاآرتص
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۱۴ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۷
۱
روزنامه صهیونیستی هاآرتص روز جمعه در مطلبی با استقبال از مفاد «چارچوب توافق» اعلام شده بین ایران و گروه 1+5 نوشته بسیاری از مقامات رژیم صهیونیستی با این تحلیل که با ایران توفق بد صورت نگرفته موافق هستند اگرچه ممکن است به آن اعتراف نکنند.
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۱۵ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۳
۱۱
تندروها ناراحت شدند
پاسخ
مسلم
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۱۶ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۹
۳
تیم مذاکره کننده تمام تلاشش راانجام داد ولی طرف مقابل اهل خدعه و کلک است و حتما نتیجه بدی رقم خواهد خورد
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۱۷ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۲
۱۲
خفه بابا
پاسخ
تنها
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۱۸ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۸
۵
سخنران پیش از خطبه ها هم شد نهاوندیان تا دیگه کسی جرات انتقاد کردن رو نداشته باشه
احسنت
پاسخ
ناشناس
SWEDEN
۱۶:۲۰ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۹
۱
...

خدا می داند برای هر دانه این سانتریفیوژها چه خون دلی را متخصصان ایرانی خورده بودند.

صدای و سیما هم هر چه بیشتر ما را سرافراز کرد و این موفقیت را جشن گرفت! درست شبیه چشن معاهده نفتی 1933 و یا جشن جدا شدن بحرین و یا جشن شکست در مقابل آرژانتین.

واقعا هم شادی دارد. حسام السلطنه با چه زحمتی هرات را گرفت و بعد چه راحت میرزا آقاخان نوری آن را واگذار کرد! و جشن هم کرفتند! به شاه هم نوشت بروید به صاحبقرانیه چند تا از خانمها را با خودتان ببرید عیش کنید!
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۸:۰۶ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۹
۴
ظریفی میگفت : اگر علم در ثریا هم باشد مردمانی اصلاح طلب آنرا پلمپ خواهند کرد .
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۸:۱۱ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۸
۱
در قرارداد ژنوچای غنی سازی 20 درصد و 200 کیلوگرم اورانیوم غنی شده از دست رفت و در قرارداد لوزان هم فردو تعطیل شد و نطنز هم از 19000 هزار سانتریفیوژ به 5000 عدد تقلیل یافت و راکتور اراک هم تغییر کاربری داده شد و با این روند تخریب چیزی از تاسیسات هسته ای تا سال 96 باقی نخواهد ماند .
پاسخ
ناشناس
ROMANIA
۱۹:۲۳ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۸
۱
.... کنه این بیانیه برآی ایران تعهداتی داشته و لغو تحریم ها منوط به تمام شدن توافق جامع هست و اگر یک جا لغو بشه که آمریکا گفته فقط تحریم های هسته ای و الا موشک حقوق بی بشر و مقاومت باقی هست


در دادیم آبنبات گرفتیم هورا هورا

هیپیپ ظریف هیپی ظریف

.. شما نا اهلان را
پاسخ
امید و تدبیر
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۳۱ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۱
۱۰
ظریف دوستت داریم
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۳۲ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۱
۸
شما چرا نارحتید
خوشحال باشید و برقصید مثل ما ...
پاسخ
ناشناس
NETHERLANDS
۲۰:۰۷ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۱
۹
آفرین به تیم مذاکرات، تا درس بگیرن کسانی که در هشت سال کشور رو هشتاد سال پس بردند.
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۳:۰۶ - ۱۵ فروردين ۱۳۹۴
تاسیسات هسته ای که در دولت قبل با صرف هزینه های میلیاردی ساخته شده بود حالا با بی تدبیری یکی پس از دیگری تخریب میشوند .
خسروايراني
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۲۱:۱۶ - ۱۴ فروردين ۱۳۹۴
۸
۱
تسليت.كارسال88 را در 94 تمام كردند
پاسخ
سعید
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۰:۴۵ - ۱۵ فروردين ۱۳۹۴
۱
۵
سلام به همه. نگرانی همه قابل درکه اما باید بدونیم که بالاخره مذاکره ست باید از یه چیزایی دست کشید .رهبری حمایت کرد ماهم باید حمایت کنیم .اینم میدونیم که چیزای مهمی پرید اما به یاری خدا اسلام مثل همیشه پیروز میشه.
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۳:۱۲ - ۱۵ فروردين ۱۳۹۴
مقام معظم رهبری فرموده بودند ما به 190000 هزار سو غنی سازی احتیاج داریم اما تقلیل سانتریفیوژها به 5000 عدد از نسل اول یعنی غنی سازی در حد 5000 سو و به معنای عبور از خطوط قرمز هسته ای میباشد .
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۳:۰۸ - ۱۵ فروردين ۱۳۹۴
۴
۲
وعده ما انتخابات سال 96 انشاءالله .
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۳:۰۸ - ۱۵ فروردين ۱۳۹۴
۴
۱
وعده ما انتخابات سال 96 انشاءالله .
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۵:۲۱ - ۱۵ فروردين ۱۳۹۴
۵
۱
الفاتحه،،،،،،،،،،،،،،
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۵:۵۰ - ۱۵ فروردين ۱۳۹۴
۱
۵
اين خبر هيچ ربطي به تفاوت بيانه ظريف و طرف غربي ندارد. به نظرم عنوان خبر به صورت فاجعه باري غلط درج شده. البته 598 از اين فاجعه ها زياد دارد پس راحت باشيد دوستان!
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۵:۵۱ - ۱۵ فروردين ۱۳۹۴
۱
۳
اين خبر هيچ ربطي به تفاوت بيانه ظريف و طرف غربي ندارد. به نظرم عنوان خبر به صورت فاجعه باري غلط درج شده. البته 598 از اين فاجعه ها زياد دارد پس راحت باشيد دوستان!
پاسخ
حمید
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۲۳:۵۱ - ۱۵ فروردين ۱۳۹۴
۴
۱
به نظر من با این وضع به وجود آمده واعتبار ی که به حرفهای غرب وآمریکا نیست خروج از مذاکرات بهتره چون با کره شمالی چکار کردند که گفت بمباران کنید جوابش بمباران هر چه ما عقب بنشینیم اونا جسورتر وپرروترمیشن
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۰۸:۱۹ - ۱۶ فروردين ۱۳۹۴
۱
۵
تو برنامه نگاه1خود ظریف نشون داد ک تفائتی نداره

هزینهای میلیاردی دولت قبلم بزارین ب حساب یک اختلاس دیگه
فعلا ب فکر رد صلاحیتا باشین ک ..................
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۶:۵۸ - ۱۶ فروردين ۱۳۹۴
هزینه های اختلاس های میلیون دلاری استات اویل و توتال و کرسنت آقازاده جونیور را کجای دلمون بگذاریم !
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۷:۱۵ - ۱۶ فروردين ۱۳۹۴
۳
۱
میان ما ه من تا ماه گردو ن
تفاو ت از زمین تا اسمان است
پاسخ
فاطمه
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۴۲ - ۱۷ فروردين ۱۳۹۴
۱
۱
آیا خروجی مذاکرات لوزان فقط یک بیانیه مطبوعاتی بوده است؟
توافق انجام شده در لوزان بدون شک یکی از مهم‌ترین اتفاقات – و شاید مهم‌ترین اتفاق- در تاریخ پرونده هسته‌ای ایران است. فراتر از همه عبارت‌پردازی‌ها و بازی‌های کلامی موجود، آنچه انجام شده یک توافق واقعی است؛ هم از این رو که متن بیانیه مشترک موگرینی- ظریف جزئیاتی از تعهدات دو طرف را ذکر می‌کند (این جزئیات در متون اختصاصی منتشر شده از سوی آمریکا و ایران کم و بیش تایید شده و بسط یافته) و هم از این جهت که اساسا منطقی نیست بپذیریم 6 وزیر خارجه، حدود 10 روز به طور شبانه‌روزی روی موضوعی کار کرده‌اند که هیچ الزامی برای آینده مذاکرات ایجاد نمی‌کند. بر خلاف آنچه عموما گفته شده، آنچه در مذاکرات لوزان اهمیت دارد متن بیانیه پایانی نیست. بیانیه پایانی، خروجی یک سلسله بحث‌های بسیار جزئی و مفصل درباره چارچوب یک توافق جامع (برنامه جامع اقدام مشترک) یا به عبارت دیگر توافق سیاسی روی اصول راه‌حل‌هایی که باید در یک برنامه جامع اقدام مشترک بیاید بوده است. این بحث‌ها بیش از 95 درصد به نتیجه رسیده و در پیوست‌هایی راجع به 6 موضوع اراک، فردو، غنی‌سازی، بازرسی‌ها، تحقیق و توسعه و تحریم‌ها درج شده است. همانطور که دو طرف تصریح کرده‌اند، تا زمانی که ایران و 1+5 درباره این راه‌حل‌ها به توافق نرسیدند، بیانیه مطبوعاتی صادر نشد؛ آنچه هم که در بیانیه مطبوعاتی آمده، صورت بسیار خلاصه و نازلی از توافقات تفصیلی است که میان دو طرف انجام شده است. توافق لوزان، به عنوان یک توافق بر سر کلیات و اصول راه‌حل‌ها، خود حاوی جزئیات فراوانی است اما از آنجا که این جزئیات هنوز به حدی کافی نیست که توافق قابل اجرا باشد، دوطرف باید تا ژوئن جزئیات فنی بیشتری –براساس همین چارچوب و اصول توافق شده نه بیرون از آن- به آنچه در لوزان توافق کرده‌اند بیفزایند تا متن اصلی توافق نهایی به دست آید، متنی که تصور می‌شود قابل امضا و اجرا خواهد بود. بنابراین تیم مذاکره‌کننده نمی‌تواند از زیر بار این موضوع که در لوزان یک تعهد بین‌المللی مهم برای ایران ایجاد کرده، بگریزد. اگر به اسناد مراجعه کنیم، متن بیانیه مشترک ظریف- موگرینی می‌گوید در برجام (برنامه جامع اقدام مشترک)، مسائل کلیدی مطابق این راه‌حل‌ها، حل خواهد شد. این بدان معناست که برجام، صورت بسط یافته توافق لوزان خواهد بود و تنها تفاوت آن با توافق لوزان این است که جزئیات بیشتری خواهد داشت و درباره 5 درصد مسائل اختلافی هم تعیین تکلیف خواهد کرد.
بیانیه می‌گوید این موارد طبق بیانیه مشترک، مبانی مورد توافق برجام است. (the agreed basis for the final text of the JCPOA) جان کری هم در سخنرانی خود گفته است این یک تفاهم سیاسی با جزئیات است1. و در نهایت، چنانکه بیانیه مشترک تصریح کرده، آنچه باقی مانده صرفا جزئیات فنی (technical details) است.
بر این اساس، می‌توان گفت در اینجا 2 امر بشدت قابل انتقاد رخ داده است:
1- تیم مذاکره‌کننده، در لوزان مجموعه‌ای از تعهدات بین‌المللی برای ایران ایجاد کرده که الزام‌آور است در حالی که مجوز چنین کاری را نداشته است. آقای ظریف ادعا کرده و این ادعا در صدر بیانیه توجیهی تیم ایرانی هم تکرار شده که این متن الزام‌آور نیست. من آقای ظریف و تیم ایشان را دعوت به پاسخ به یک سوال ساده می‌کنم: آیا می‌توانید حین مذاکره درباره جزئیات تا ژوئن، مفاد آنچه را که در بیانیه مشترک لوزان آمده یا در بیانیه توجیهی خودتان نوشته‌اید، پس بگیرید یا تغییر بدهید؟ به عنوان مثال، آیا در مذاکره درباره جزئیات، مثلا ممکن است حدود 5000 ماشین سانتریفیوژ ایران بدل به 10 هزار ماشین شود؟ اگر نمی‌توانید یعنی بیانیه لوزان یک متن الزام‌آور بوده و این تعهدات تثبیت شده است.
2- فرآیند نگارش برجام، بدون تردید بدل به یک فرآیند دو مرحله‌ای شده است. یک مرحله از آن که توافق روی اصول راه‌حل‌ها به همراه مقدار زیادی جزئیات است در لوزان رخ داده و مرحله دیگر که توافق روی جزئیاتی است که توافق را قابل امضا و اجرا کند هنوز باقی مانده است. این دقیقا چیزی است که تیم مذاکره‌کننده از آن منع شده بود بویژه اگر توجه کنیم همانطور که مقام‌های آمریکایی و فرانسوی از پنجشنبه شب تا حالا گفته‌اند بخشی از تعهدات طرف مقابل درباره تحریم‌ها (عمدتا در زمینه زمان‌بندی‌ها) هنوز تعیین تکلیف نشده و به مذاکره درباره جزئیات موکول شده است. این امر بدون شک، یک خبط مذاکراتی عظیم است و منافع کشور را در معرض مخاطرات جدی قرار خواهد داد.
دوم- چرا جزئیات توافقات پنهان است؟
حقیقت این است که ما متن آنچه را که در لوزان توافق شده در اختیار نداریم. آنچه در اختیار ماست یک بیانیه مشترک است، 2 متن توجیهی از سوی ایران و آمریکا و سخنرانی‌های ظریف، کری و اوباما پس از توافق. واضح است آنچه مذاکره و توافق شده بسیار بیش از آن چیزی است که منتشر شده است. ظاهرا در یکی دو روز آخر یکی از مجادلات اصلی دو طرف همین بوده که چه میزان از جزئیات توافق شده می‌تواند به متن بیانیه مطبوعاتی تزریق شود. مجموعه اطلاعات نشان‌دهنده این است که تیم ایرانی در این زمینه بشدت دچار عارضه «ترس از جزئیات» بوده است در حالی که آمریکایی‌ها اصرار داشته‌اند حتی‌المقدور میزان بیشتری از جزئیات توافق شده منتشر شود؛ همان کاری که در «یادداشت رسانه‌ای» کاخ سفید انجام شده است. اما نکته جالب این است که مجموعه این متون – بر خلاف آنچه ظاهرا به نظر می‌رسد- تا حدود زیادی بر هم منطبق است و به همین دلیل می‌توان از دل آن صورتبندی و ساختمان اصلی یک توافق را استخراج و آن را بازسازی کرد. این کاری است که در کمال احتیاط در این نوشته انجام خواهد شد. من تلاش خواهم کرد با کنار هم گذاشتن تکه‌های پازل، یک تصویر کلی از توافق به دست بیاورم و به ارزیابی آن بپردازم. به طور کاملا طبیعی، چنین روشی از تحلیل، حدی از عدم قطعیت را با خود همراه خواهد داشت بویژه اینکه شک نداریم روایت طرف آمریکایی از توافق سودمندانه است ولی اگر به برآیند همه متون موجود توجه کنیم می‌توان تصویری کم و بیش قابل اطمینان از توافق لوزان به دست آورد یا در یک هدفگذاری فروتنانه‌تر، حداقل می‌توان فهمید آمریکایی‌ها چه در سر دارند و نوبت به اجرا که برسد چه خواهند کرد. من در این نوشته، به دلیل همه محدودیت‌های موجود، درباره همه مسائل کلیدی سخن نخواهم گفت بلکه صرفا چند موضوع مهم یعنی غنی‌سازی، تحریم‌ها، تحقیق و توسعه، بازرسی‌ها،PMD و فردو را بررسی خواهم کرد. پرسش بنیادین، پرسش از توازن است به این معنی که ببینیم ایران چه داده و چه گرفته و آیا آنچه گرفته با آنچه واگذار کرده، هم‌وزن است؟
سوم- غنی‌سازی
اجازه بدهید از مساله غنی‌سازی به عنوان اصلی‌ترین موضوع مورد مناقشه شروع کنیم. سرجمع متون به ما می‌گوید:
1- به مدت 10 سال فقط 5060 ماشین در ایران غنی‌سازی می‌کند.
2-کل ماشین‌ها به مدت 10 سال 6104 عدد خواهد بود.
3ـ 1044 ماشین در فردو خواهد بود.
4- به مدت 15 سال ذخیره مواد 5/3 درصد در ایران 300 کیلو خواهد ماند.
5- به مدت 15 سال ایران تاسیسات اورانیوم جدید نمی‌سازد.
6- ماشین‌های فعلی ایران فقط می‌تواند جایگزین (replacements) ماشین‌های خراب شده شود.
براساس خطوط قرمز ترسیم شده، درباره غنی‌سازی 2 سوال مهم وجود دارد:
1- آیا این غنی‌سازی تامین‌کننده نیاز کشور در مقاطع مختلف خواهد بود؟
2- آیا پس از اتمام دوره توافق، محدودیت‌ها بر برنامه غنی‌سازی ایران برچیده شده و ایران حق غنی‌سازی صنعتی خواهد داشت؟
متاسفانه پاسخ هر دو سوال اکیدا منفی است. از آنجا که مبنای توافق لوزان، همچون توافق ژنو، افزایش زمان Break out به حداقل یک سال بوده است:2
1- این توافق اصلی‌ترین دارایی هسته‌ای را که مواد هسته‌ای به صورت گاز UF6 است به مدت 15 سال از ما می‌گیرد. متن وزارت خارجه آمریکا می‌گوید در تمام این مدت مواد 5/3 درصد ایران باید زیر 300 کیلوگرم باشد. متن توجیهی تیم ایرانی نیز تصریح می‌کند موجودی فعلی مواد هسته‌ای ایران یا تبدیل به سوخت می‌شود یا صادر و این بدان معناست که ایران به مدت حداقل 15 سال از در اختیار داشتن ذخیره مناسبی از مواد قابل غنی‌سازی مجدد محروم خواهد شد3.
2- توافق در این باره که حدود 12000 ماشین اضافی ایران از تاسیسات خارج می‌شود یا نه ابهام دارد.
3- ایران در این مدت اجازه ساخت ماشین جدید نخواهد داشت.
4- از همه مهم‌تر، در هیچ کجای متن طرف ایرانی به این موضوع اشاره نشده است که برنامه غنی‌سازی ایران در طول دوران توافق، چگونه رشد خواهد کرد و آیا اساسا رشدی وجود خواهد داشت یا نه؟ فراموش نکنید نیاز ایران تا سال 2021، 190 هزار سو غنی‌سازی فقط برای تامین سوخت رآکتور بوشهر است که در آن سال دیگر قراردادی برای تامین سوخت آن از سوی روسیه وجود نخواهد داشت. نکته بسیار نگران‌کننده این است که متن منتشر شده از سوی وزارت خارجه آمریکا می‌گوید بعد از 10 سال هم ظرفیت غنی‌سازی ایران محدود خواهد بود و هیچ نشانی از اینکه نتیجه پذیرش این همه محدودیت، رسیدن به غنی‌سازی حتی پس از 10 سال باشد دیده نمی‌شود. در متن منتشر شده از سوی آمریکا گفته شده برنامه ایران پس از 10 سال هم به گونه‌ای خواهد بود که منجر به محدودیت‌های مشخص بر ظرفیت غنی‌سازی می‌شود(resulting in certain limitations on en richment capacity.). در جای دیگری از این متن آمده است که بعد از 10 سال هم برنامه غنی‌سازی بلندمدت ایران مشروط به توافق با 1+5 است:
Beyond that, Iran will be bound by its longer-term enrichment and enrichment research and development plan it shared with the P5+14.
جالب‌تر از همه اینها سخنان جان کری است که خیلی به صراحت می‌گوید اساسا برای این توافقنامه پایانی وجود ندارد و اینکه ایران توقع داشته باشد زمانی فرا برسد که محدودیت‌ها بر برنامه هسته‌ای ایران به طور کامل برچیده شود، کاملا بی‌معنی است. کری می‌گوید: «من می‌خواهم یک موضوع دیگر را هم کاملا صریح بیان کنم، زیرا تعبیرها و تفسیرهای بسیار نادرستی درباره آن در طول این مذاکرات ارائه شده است. هیچ پایانی برای اعتبار توافقنامه‌ای که تلاش می‌کنیم تدوین و نهایی‌سازی کنیم وجود ندارد. هیچ پایانی برای این توافقنامه وجود ندارد. پارامترهای این توافقنامه در مراحل مختلف اعمال و اجرا خواهند شد. برخی از این پارامترها برای مدت 10 سال اعمال خواهند شد. برخی دیگر برای مدت 15 سال اعمال خواهند شد. برخی دیگر هم برای مدت 25 سال اعمال خواهند شد. اما پارامترهای خاص از جمله تدابیر شفاف‌سازی به شکل کاملا مشخص در زمان آینده هم اعمال خواهند شد. مدت اعتبار این تدابیر و پارامترها به هیچ‌وجه پایان نخواهد یافت و نکته مهم در این توافقنامه این است که جامعه جهانی این اطمینان را خواهد داشت که برنامه هسته‌ای ایران کاملا مسالمت‌آمیز است و در صورتی که براساس تدابیر و پارامترهای مشخص شده نباشد ما امکانات و تدابیری در اختیار داریم که با آن برخورد کنیم»5.
تیم مذاکره‌کننده می‌تواند بگوید این خلاف توافق است اما نمی‌تواند انکار کند که این موضع آمریکاست و تجربه نشان داده آمریکایی‌ها به موضع خودشان عمل می‌کنند نه آنچه ما تصور می‌کنیم یک توافق میان 2 دشمن است. مهم نیست آمریکا در متن برجام چه خواهد نوشت. مهم این است که کری به صراحت می‌گوید آمریکا هرگز با برچیده شدن این محدودیت‌ها موافقت نخواهد کرد و از آنجا که این موضوعی اساسا مربوط به آمریکاست، بهتر است این مساله را جدی بگیریم!
چهارم- فردو
موضوع بعدی که مناسب است به آن پرداخته شود، مساله فردو است. آنچه تیم مذاکره‌کننده درباره فردو مامور به محقق کردن آن بود این بود که 1000 سو غنی‌سازی در فردو انجام شود. این یک خط قرمز صریح و بدون ابهام است. در آنچه ما از توافق لوزان می‌دانیم هیچ نشانی از این خط قرمز وجود ندارد.
در این توافق، تاسیسات فردو به گونه‌ای تغییر می‌کند که دیگر تاسیسات غنی‌سازی نباشد. این یعنی ایران فقط یک تاسیسات غنی‌سازی در نطنز خواهد داشت. این امر، علاوه بر اینکه به معنی از بین بردن پدافند غیر عامل نطنز و در معرض حمله نظامی قرار دادن آن است، صریحا خط قرمز ترسیمی برای تیم مذاکره‌کننده را هم نقض می‌کند.
در بیانیه مشترک هم تصریح شده است که فردو از تاسیسات غنی‌سازی به چیز دیگری (یک تاسیسات تحقیقاتی فیزیک و هسته‌ای) تبدیل می‌شود (Fordow will be converted from an enrichment site into a nuclear, physics and technology). به این ترتیب در واقع موضع بارها اعلام شده آمریکایی‌ها مبنی بر اینکه فردو باید هدف دیگری پیدا کند، کاملا محقق شده است. در بیانیه طرف ایرانی هم پذیرفته شده که فردو به چیز دیگری غیر از آنچه اکنون هست تبدیل می‌شود (will be turned into a research center). در این بیانیه ادعا شده 1000 ماشین در فردو باقی خواهد ماند و 2 آبشار 174 تایی آن گردش خواهد کرد اما گفته نشده است که این آبشارها مواد هسته‌ای تولید خواهد کرد یا اساسا مواد هسته‌ای به آن تزریق خواهد شد6. فردو در توافق لوزان و به تبع آن در برنامه جامع اقدام مشترک، یک تاسیسات غنی‌سازی نخواهد بود، اساسا در آن مواد شکافت‌پذیر وجود نخواهد داشت، حتی تحقیق و توسعه غنی‌سازی هم در آن انجام نخواهد شد. شما خود قضاوت کنید که این کجا و خط قرمز 1000 سو غنی‌سازی کجا؟ ممکن است تیم مذاکره‌کننده ادعا کند که موفق شده حداقل 1000 ماشین را در فردو نگه دارد و این در موقع لزوم به کار ایران خواهد آمد اما این توجیه بسیار سبکی است، چرا که براساس دیگر بخش‌های توافق اساسا، ایران مواد هسته‌ای در اختیار نخواهد داشت که بتواند با این ماشین‌ها کاری انجام بدهد!
پنجم- تحقیق و توسعه
موضوع بعدی که باید با دقت به آن رسیدگی شود مساله تحقیق و توسعه هسته‌ای بویژه تحقیق و توسعه غنی‌سازی است. تیم مذاکره‌کننده موظف بوده است در توافق نهایی، یک برنامه تحقیق و توسعه فارغ از هرگونه محدودیت را تضمین کند. در واقع برای ایران، برنامه تحقیق و توسعه از بسیاری دیگر از جنبه‌های برنامه هسته‌ای مهم‌تر است، چرا که تداوم بدون محدودیت برنامه تحقیق و توسعه منجر به رشد مهارت‌های غنی‌سازی ایران می‌شود و این به نوبه خود تضمین می‌کند در زمانی مفروض در آینده ایران خواهد توانست– اگر لازم دانست - با استفاده از ماشین‌های پیشرفته به سرعت یک جهش در ظرفیت غنی‌سازی خود ایجاد کند. دقیقا به همین دلیل، صهیونیست‌ها هم اصرار داشته‌اند برنامه تحقیق و توسعه غنی‌سازی ایران در هرگونه توافق نهایی باید بشدت محدود شود. یوال اشتاینیتز، وزیر امور راهبردی و مسؤول پرونده ایران در کابینه رژیم اشغالگر قدس شریف، چند روز قبل به روشنی گفت از دید وی مهم‌ترین امتیازی که باید از ایران گرفته شود محدود شدن برنامه تحقیق و توسعه است.
بسیار خوب! اکنون اجازه بدهید ببینیم در توافق لوزان، برنامه تحقیق و توسعه غنی‌سازی ایران به چه شکلی درآمده است.
متن منتشر شده از سوی آمریکا درباره برنامه تحقیق و توسعه غنی‌سازی در ایران بر قید «محدودیت» تصریح دارد:
Iran will engage in limited research and development with its advanced centrifuges, according to a schedule and parameters which have been agreed to by the P 5+1.
در واقع این اصلا عجیب هم نیست> چرا که تیم ایرانی پذیرفته است که تحقیق و توسعه به عنوان یکی از پارامترهای اصلی محاسبه زمان برک اوت در نظر گرفته شود به همین دلیل کاملا روشن است که برای افزایش زمان گریز، باید برنامه تحقیق و توسعه هم محدود شود.
در بیانیه مشترک هم گفته شده است که سطح و زمان بندی تحقیق و توسعه، به صورت دو طرفه توافق می‌شود: «تحقیق و توسعه غنی‌سازی در ایران روی ماشین‌های سانتریفیوژ براساس یک جدول زمانی و سطح توافق شده به صوت دو طرفه، انجام خواهد شد». ) Iran’s research and development on centrifuges will be carried out on a scope and schedule that has been mutually agreed.) معنی اینکه باید یک جدول زمانی و سطح توافق شده در این باره وجود داشته باشد، این است که اولا تا زمانی که آن جدول تدوین شود و ثانیا درون خود آن جدول، این برنامه مقید به محدودیت‌هایی خواهد شد.
جالب است که حتی بیانیه طرف ایرانی هم می‌پذیرد که آغاز و تکمیل فرایند تحقیق و توسعه سانتریفیوژهای IR-4،
IR-5،IR-6و IR-8 در طول دوره زمانی 10 ساله (in the 10-years period of the agreement.) است و این تلویحا یعنی در لحظه نخست آغاز اجرای برجام محدودیت‌هایی بر برنامه تحقیق و توسعه ایران تحمیل خواهد شد و همچنین در طول این مدت نیز این برنامه دورانی از محدودیت را تجربه خواهد کرد که نمی‌دانیم زمان آن چقدر خواهد بود.
همانطور که پیش از توافق حدس زده می‌شد، مجموعه متون موجود هم دلالت دارد که برنامه تحقیق و توسعه ایران در توافق لوزان مشروط به شروطی از جمله احراز پایبندی ایران به تعهداتش شده، ضمن اینکه گره خوردن تحقیق و توسعه به Break out امکان اعمال بدون محدودیت آن را قطعا از بین می‌برد.
ششم- بازرسی‌ها و دسترسی‌های آژانس
ششمین موضوع، مساله بسیار حیاتی بازرسی‌ها و دسترسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در طول زمان اجرای برنامه جامع اقدام مشترک است. درست است که ایران به دلیل مطمئن بودن از ماهیت برنامه هسته‌ای خود، اساسا با مفهوم بازرسی و حتی توسعه آن مشکلی ندارد اما آنچه در توافق لوزان آمده در واقع یک برنامه بازرسی از برنامه هسته‌ای ایران نیست، بلکه یک برنامه جاسوسی تمام عیار است که بدون شک خسارات حفاظتی و امنیتی بی‌سابقه‌ای را به ایران وارد خواهد کرد بویژه اگر فرض را بر این بگذاریم که اینها که روبه‌روی ما ایستاده‌اند دشمن هستند.
در توافق لوزان، به آژانس دسترسی‌های جدیدی به زنجیره تامین (supply chain) ایران از حیث مواد و تجهیزات داده شده است. این بسیار مهم است. این دسترسی به سرویس‌های اطلاعاتی غربی امکان می‌دهد تمام زنجیره تامین مواد، تجهیزات و قطعات هسته‌ای ایران را بشناسند و در صورت لزوم علیه آنها اقدام کنند.
مساله بعدی این است که توافق لوزان می‌گوید آژانس (بخوانید سرویس‌های اطلاعاتی غربی) می‌تواند صرفا به بهانه وجود یک تاسیسات مشکوک (suspicious sites) یا ادعای وجود یک تاسیسات پنهان، به هر نقطه کشور دسترسی داشته باشد.
در متن منتشر شده از سوی آمریکا آمده است– جالب است که متن طرف ایرانی در این باره کاملا ساکت است-: «ایران ملزم خواهد بود به آژانس دسترسی‌های لازم برای تحقیق درباره تأسیسات مشکوک این کشور یا تحقیق درباره ادعاهای وجود تأسیسات غنی‌سازی پنهان، تأسیسات تبدیل (اورانیوم)، تأسیسات تولید سانتریفیوژ یا تأسیسات تولید کیک زرد در هر نقطه از آن کشور فراهم کند».‎
Iran will be required to grant access to the IAEA to investigate suspicious sites or allegations of a covert enrichment facility, conversion facility, centrifuge production facility, or yellowcake production facility anywhere in the country.
آیا این معنایی جز آن دارد که غرب می‌تواند هر مکانی را که به لحاظ اطلاعاتی نیاز به دیدن آن دارد یک تاسیسات مشکوک اعلام کند و خواستار بازدید از آن شود؟!
تازه این هم باز پایان بازی نیست. چیز بدتری هم وجود دارد. در توافق لوزان –آنگونه که از مجموعه متون می‌توان فهمید- ایران پذیرفته است که یک رژیم بازرسی ویژه حتی فراتر از پروتکل الحاقی برای آن مصوب شود و برقرار بماند!
متن منتشر شده از سوی آمریکا می‌گوید به مدت 15 سال ایران رژیم بازرسی اضافی (accept enhanced transparency procedures) خواهد داشت. در همین جا تصریح شده، این رژیم بازرسی پیشرفته 15 ساله، چیزی فراتر از پروتکل الحاقی است.
بیانیه مشترک هم تصریح دارد علاوه بر پروتکل، آژانس از دسترسی‌های بیشتری (enhanced access) برخوردار خواهد بود7. اوباما هم در سخنرانی خود می‌گوید بازرسی‌های ایران طوری است که در هیچ کشور دیگری نمونه ندارد: «با این توافق ایران با بازرسی‌هایی روبه‌رو خواهد شد که از همه کشورهای دیگر جهان بیشتر است»8. و این به صراحت بدین معناست که رژیم بازرسی‌های ایران حتی از پروتکل هم فراتر است چرا که هم اکنون پروتکل الحاقی در برخی کشورها در حال اجراست.
جالب است که تیم ایرانی در این مورد، حتی الزامات قوانین داخلی کشور را هم رعایت نکرده است. مطابق قانون منع اقدامات داوطلبانه مصوب مجلس شورای اسلامی در سال 1385 انجام هرگونه اقدام داوطلبانه از سوی ایران ممنوع است ولی بیانیه طرف ایرانی می‌گوید پروتکل بدون تصویب در مجلس شروع به اجرا خواهد شد!
(Iran will implement the Additional Protocol temporarily and voluntarily in line with its confidence-building measures)
این متن در حوزه بازرسی‌ها هیچ نسبتی با حقوق و تعهدات ایران طبق ان‌پی‌تی ندارد. اساسا این متن طوری نوشته شده انگار ایران عضو ان‌پی‌تی نیست و هرگز نبوده است و این یعنی ایران یک استثنای کامل از معاهده NPT است. پذیرش این مدل از بازرسی، خود به این معناست که تیم ایرانی متهم بودن یا حداقل در معرض اتهام قرار داشتن برنامه هسته‌ای ایران را تا زمانی نامشخص در آینده دور قبول دارد و به غرب حق می‌دهد که با این برنامه به عنوان یک برنامه مشروع و عادی رفتار نکند. وقتی ما خود درباره خویش چنین می‌اندیشیم، از دشمن چه انتظاری داریم؟
هفتم- PMD
موضوع بعدی که باید در اینجا به آن پرداخت این است که توافق لوزان تا چه حد توانسته برنامه‌های دفاعی غیر هسته‌ای ایران را از گزند دست‌اندازی غرب مصون نگه دارد؟ به عبارت دیگر سوال این است که مذاکره‌کنندگان در لوزان تا چه میزان به خط قرمز عدم ورود به برنامه‌های نظامی متعارف ایران پایبند بوده‌اند؟ غرب، از همان روز نخست بحران هسته‌ای، تلاش کرده است نگرانی‌های ادعایی درباره برنامه هسته‌ای را بهانه و ابزاری برای ورود، دست‌اندازی، کسب اطلاعات و اگر توانست محدود‌سازی و خرابکاری در برنامه نظامی متعارف ایران قرار دهد. دقیقا به همین دلیل، موضوعاتی مانند PMD ساخته شد تا پلی میان برنامه هسته‌ای و برنامه دفاعی متعارف ایران ایجاد کند و بحران را از یکی به دیگری منتقل کند.
حداقل وظیفه‌ای که یک توافق جامع هسته‌ای بر عهده دارد این است که راه این بهانه‌جویی‌ها و سندسازی‌ها را مسدود کند. در واقع، اگر قرار باشد ایران پس از موضوع تحریم‌ها و تحقیق و توسعه فقط یک مطالبه دیگر در حوزه هسته‌ای داشته باشد، به عقیده من آن مطالبه باید متوقف شدن فرآیند سندسازی و توطئه‌چینی علیه برنامه هسته‌ای ایران از سوی سرویس‌های اطلاعاتی غربی با توسل به بهانه‌هایی مانند PMD باشد. باز ماندن PMD، به معنی باز ماندن همه آن مسیرهایی است که تاکنون توطئه‌ها و خرابکاری‌ها علیه برنامه هسته‌ای ایران از طریق آن انجام شده است. بدتر از این، باز ماندن موضوع PMD راه را برای بهانه‌جویی‌های پی‌درپی آژانس –که در توافق نهایی خصوصا در زمینه تعلیق تحریم‌ها به عنوان یکی از داوران اصلی تعیین شده- باز می‌گذارد و هر لحظه به غربی‌ها این امکان را می‌دهد که با سندسازی و طرح ادعاهای جدید، انجام همه تعهدات خود را متوقف کنند. PMD یک موضوع سیاسی است و فیصله آن هم باید در یک توافق سیاسی جست‌وجو شود اما این موضوعی است که نه تنها در توافق لوزان رخ نداده، بلکه در این توافق هم به PMD مشروعیت داده شده، هم ایران پذیرفته است که در این زمینه به نگرانی‌های آژانس بپردازد و هم تعلیق تحریم‌ها بویژه تحریم‌های شورای امنیت به این موضوع مشروط شده است.
متن منتشر شده از سوی آمریکا می‌گوید PMD باز می‌ماند و ایران مجموعه‌ای مورد توافق از اقدامات (agreed set of measures) را برای رفع نگرانی‌های آژانس در این باره انجام خواهد داد. چنانکه بالاتر گفتم باز ماندن PMD یعنی باز ماندن اصلی‌ترین عامل بهانه تراشی و توطئه علیه برنامه هسته‌ای ایران. با این همه امتیاز که ایران در موضوع هسته‌ای واگذار کرده حداقل این موضوع باید بسته می‌شد. این یعنی اساسا مساله اصلی حل نشده است. مطابق ادعای آمریکا لغو قطعنامه‌های شورای امنیت مشروط به اقدام برای پرداختن به نگرانی‌های آژانس در این باره شده است. جالب است که حتی بیانیه مشترک هم به این موضوع تاکید دارد. در بیانیه مشترک گفته شده است دسترسی‌های فراپروتکلی آژانس از جمله برای رسیدگی به مسائل حال و گذشته است. هر کسی که با ادبیات کاری جاری میان ایران و آژانس اندکی آشنا باشد، می‌داند که مساله‌ای جز PMD در گذشته برنامه هسته‌ای ایران باقی نمانده است. اوباما هم در سخنرانی خود می‌گوید به PMD رسیدگی خواهد شد:
Iran’s past efforts to weaponize its program will be addressed
در یک بیان کاملا خلاصه، باز ماندن PMD و محور شدن آژانس در این مورد (بخوانید اسرائیل) به معنای انتقال بحران از سازمان انرژی اتمی به وزارت دفاع و از بخش هسته‌ای به بخش نظامی متعارف است.
مخصوصا اگر این موضوع کنار آن بخشی از متن منتشر شده از سوی آمریکا قرار داده شود که می‌گوید آژانس به صرف نگرانی درباره وجود یک تاسیسات مشکوک می‌تواند به هر نقطه‌ای از کشور دسترسی پیدا کند.
همچنین در بخش دیگری از متن آمریکا تاکید شده که یک قطعنامه شورای امنیت در حوزه‌های نظامی متعارف و موشکی محدودیت‌هایی بر ایران تحمیل خواهد کرد که این هم مشخصا به معنای مشروعیت یافتن فشار بر ایران در این حوزه است. پایین‌تر – حین بحث درباره تحریم‌ها- به این مساله خواهیم پرداخت.
هشتم- تحریم‌ها
آخرین و مهم‌ترین مساله البته مساله تحریم‌هاست. تیم ایرانی مدت‌هاست ادعا می‌کند هدف اصلی آن از مذاکرات برداشتن تحریم‌هاست. در واقع این عبارت همواره به گونه‌ای بیان شده است که گویی تیم هسته‌ای عقیده دارد آنچه در اصل موضوعیت دارد برداشتن تحریم‌هاست نه حفاظت از برنامه هسته‌ای ایران. حتی ادبیات آقای رئیس‌جمهور در این مدت به گونه‌ای بوده است که گاهی تصور می‌شد ایشان ارائه هیچ حجمی از امتیازهای هسته‌ای را در ازای برداشته شدن تحریم‌ها «زیاد» نمی‌داند. دولت موضوع برداشته شدن تحریم‌ها را بدل به مساله محوری در سیاست خارجی خود کرده و عملا در 18 ماه گذشته همه چیز را در کشور به این موضوع گره زده است. بنابراین بسیار مهم است که ببینیم در ازای امتیازات کاملا حداکثری که در حوزه هسته‌ای داده شده، در حوزه تحریم چه چیز عاید ملت ایران شده است؟ برای مردم کوچه و بازار نیز بی‌گمان هیچ سوالی از این مهم‌تر نیست. سوگمندانه باید گفت توافق لوزان از این حیث بسیار نگران‌کننده است. اگر خط قرمز ترسیم شده برای تیم مذاکره‌کننده ایران این بوده باشد که باید همه تحریم‌ها به طور یکجا و یکپارچه بلافاصله پس از امضای توافق لغو شود، هیچ کس، با هیچ ذره‌بینی، قادر به یافتن این امر درون متونی که از توافق لوزان در اختیار داریم نخواهد بود. حداکثر چیزی که در این متون وجود دارد، یک سیستم مبهم، مشروط، بشدت غیر قابل اعتماد و به هم ریخته از تسکین تحریم‌هاست که هیچ ضمانتی هم برای تحقق عملی آن وجود ندارد.
اجازه بدهید ببینیم چه اتفاقی افتاده است؟
1- واژه‌ای که به طور گسترده در متون موجود مورد استفاده قرار گرفت، تخفیف (sanctions relief) تحریم است و جز در بیانیه طرف ایرانی هیچ کجا از جمله در متن بیانیه مشترک خبری از لغو (Lift) تحریم‌ها نیست بلکه برعکس، در موارد متعدد بر خلاف آن تصریح شده است.
2- متن منتشر شده از سوی آمریکا را درباره تحریم‌ها بسیار باید جدی گرفت، چرا که این آمریکاست که باید تحریم‌ها را بردارد و آمریکا هم در این مورد، قاعدتا مطابق تفسیر خویش عمل خواهد کرد نه براساس خوش‌بینی‌های دوستان وزارت امور خارجه و دولت. در متن منتشر شده از سوی آمریکا تصریح شده است که تخفیف تحریمی مشروط به این است که آژانس پایبندی ایران به تعهداتش را راستی‌آزمایی کند. این یعنی آژانس در هر مرحله می‌تواند جلوی این امر را بگیرد و همچنین، معنای مهم‌تر آن این است که چیزی به نام تعلیق همزمان وجود نخواهد داشت و هرگونه تسکین تحریم پس از عمل ایران به تعهداتش رخ خواهد داد.
متن آمریکا می‌گوید پس از اینکه ایران همه اقدامات کلیدی (all of its key nuclear-related steps) را که باید انجام دهد انجام داد (به تایید آژانس)، اروپا و آمریکا تحریم‌های صرفا هسته‌ای را تعلیق می‌کنند. می‌بینیم که تعلیق تحریم بعد از از تایید اقدام ایران از سوی آژانس خواهد بود. این متن تصریح می‌کند معماری تحریم‌های مرتبط با هسته‌ای ایالات متحده در بخش اعظم دوره توافق (for much of the duration of the deal) حفظ می‌شود و این یعنی زیرساخت قانونی تحریم‌ها در آمریکا در بخش اعظم این 10 سال دست نمی‌خورد.
همچنین لغو قطعنامه‌های شورای امنیت مشروط شده به اقدام ایران در پرداختن به همه نگرانی‌های کلیدی از جمله PMD. این یعنی هیچ لغو فوری در این حوزه رخ نخواهد داد. در حالی که بیانیه ایران هیچ اشاره‌ای به این شروط نمی‌کند. کری در سخنرانی خود صریحا می‌گوید این امر یک زمان‌بندی خواهد داشت که هنوز توافق نشده است: «ما هنوز جزییات فنیِ بسیاری داریم که هر دو طرف باید روی آن کار کنیم و حتی موضوعات دیگری وجود دارد که ما اذعان داریم که باید هنوز حل و فصل شود. به عنوان مثال، (یکی از این موضوعات) مدت زمان محدودیت‌های تسلیحاتی و موشک‌های بالیستیک سازمان ملل علیه ایران است»9. سوال این است که در حالی که موضوعی به این مهمی، یعنی زمان‌بندی برداشته شدن قطعنامه‌های شورای امنیت، هنوز حل نشده، چرا طرف ایرانی در حوزه هسته‌ای این همه تعهدات حیرت‌انگیز را
پذیرفته است؟!
مطابق متن منتشر شده از سوی آمریکا، قطعنامه‌ای که برنامه جامع مشترک اقدام را تایید می‌کند، همزمان، محدودیت‌های مهم (Important restrictions) در حوزه‌های موشکی، نظامی و بازرسی بر ایران اعمال می‌کند. این در واقع بدان معناست که این قطعنامه، تحریم‌های اشاعه و تسلیحاتی را دوباره اعمال کرده و تنها خاصیت آن این است که تعهدات ایران در برجام را الزامی می‌کند! و مهم‌تر، می‌تواند به این بهانه‌ها دوباره اعمال تحریم کند:
Important restrictions on conventional arms and ballistic missiles, as well as provisions that allow for related cargo inspections and asset freezes, will also be incorporated by this new resolution.
جالب است که از حیث عبارات هیچ اتفاق نظری میان متون موجود در زمینه اتفاقی که دقیقا برای تحریم‌ها خواهد افتاد وجود ندارد. این نکته بسیار مهمی است. مجموعه این متون- چنانکه بالاتر گفتم- در مواردی که مربوط به تعهدات ایران است تقریبا بالای 95 درصد همدیگر را تایید می‌کنند اما وقتی نوبت به برداشته شدن تحریم‌ها می‌رسد، اختلاف‌های حیرت‌انگیزی میان روایت طرف ایرانی و طرف غربی وجود دارد. در بیانیه می‌گوید تحریم‌های اتحادیه خاتمه می‌یابد (terminate) اما تحریم‌های آمریکا هم زمان (simultaneously) با پای‌بندی راستی‌آزمایی شده ایران به تعهدات کلیدی‌اش متوقف می‌شود (will cease). در حالی که بیانیه ایران می‌گوید این تحریم‌ها لغو خواهد شد. (will be lifted)
همچنین بیانیه ایران می‌گوید همه تحریم‌های اقتصادی یکپارچه فورا لغو خواهند شد (will be immediately lifted all at once) در حالی که نه در بیانیه و نه در متن آمریکا مطلقا چنین چیزی وجود ندارد.
اوباما هم از واژه تسکین استفاده می‌کند: «در ازای این اقدامات ایران، جامعه بین‌المللی توافق کرده است که شماری از تحریم‌های مشخص ایران را تخفیف دهد»10.
جان کری هم همین واژه را به کار برده است. وی می‌گوید: «ما و شرکای بین‌المللی خود به طور مرحله‌ای تحریم‌هایی که اقتصاد ایران را تحت تاثیر قرار داد تسکین خواهیم داد و اگر ما در هر نقطه‌ای متوجه شویم، تحریم‌ها به سرعت باز خواهد گشت»11.
اما همه اینها در مقابل چیزی که در اینجا می‌خواهم بر آن تاکید کنم، بی‌اهمیت است. کری در سخنانی که بلافاصله پس از اعلام توافق داشته نکته بسیار مهم‌تری را هم مورد تاکید قرار می‌دهد و آن این است که می‌گوید بین 6 ماه تا یک سال طول خواهد کشید تا پای‌بندی ایران به تعهداتش روشن شود و تازه پس از آن است که غرب اجرای تعهداتش در زمینه تحریم را آغاز خواهد کرد: «حدود 6 ماه تا یک سال زمان می‌برد که ایران به گام‌ها و اقداماتی که در زمینه هسته‌ای باید صورت دهد، پایبندی خود را نشان دهد تا پس از آن وارد مراحل توافق شویم. این اقدامات باید نخست انجام شود. همزمان توافق موقت که معروف به طرح مشترک اقدام است همچنان به طور کامل اجرا خواهد شد»12.
او در ادامه مقصود خود را روشن‌تر توضیح می‌دهد و می‌گوید ایران ابتدا باید زمان گریز هسته‌ای خود را به یک سال برساند و بعد تعلیق تحریم‌ها با تحریم‌های اقتصادی آغاز خواهد شد که این امر می‌تواند 4 ماه تا یک سال انجام شود. جملات وی چنین است:«درباره تحریم‌ها نیز باید بگویم همانطور که گفتم لغو تحریم‌ها مرحله‌ای خواهد بود، مجموعه‌ای از ملزومات وجود دارد که به عنوان مثال یکی از آنها برچیده شدن شماری از سانتریفیوژها و تاسیسات زیرساخت مربوط به سانتریفیوژهاست. ایران مسؤولیت دارد که زمان فرار هسته‌ای خود را به یک سال برساند و می‌تواند این مساله را سریع‌تر نیز انجام دهد و من تصور می‌کنم که این اقدام را سریع‌تر انجام دهد. با این حال فکر می‌کنم این مساله به میزان کاری بستگی دارد که ایرانی‌ها باید انجام دهند و این مساله می‌تواند ظرف 4ماه تا یک سال انجام شود. من نمی‌توانم به طور دقیق اعلام کنم چه زمانی. با این حال زمانی که این اقدامات صورت گرفت و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز آن را تایید و اعلام کرد ایران مسؤولیت‌های هسته‌ای خود را اجرا کرده است ما می‌توانیم در این باره قضاوت کنیم که چه زمانی مراحل تسکین تحریم‌ها آغاز شود. ما به طور صریح اعلام کرده‌ایم این مساله با تعلیق تحریم‌های اقتصادی و مالی در آن برهه زمانی آغاز خواهد شد. بنابراین این مساله بخشی از ماهیت هر گونه مذاکرات است که در ازای محدودیت‌هایی که ایران به اجرا می‌گذارد، در واقع از همان ابزاری که برای آوردن ایران به میز مذاکره استفاده کردیم و زمانی که به هدف خود دست پیدا کردیم لغو تحریم‌ها آغاز خواهد شد و این زمانبندی هنوز مورد مذاکره قرار نگرفته است اما تحریم‌های مالی و اقتصادی و بانکداری تحریم‌هایی هستند که رئیس‌جمهور متعهد شده است پس از پایان مرحله نخست آنها لغو کند و ما در مرحله بعد وارد اجرای این مرحله خواهیم شد»13. این عبارت حیاتی است. مقصود کری به روشنی این است که آمریکا تحریم‌های اقتصادی را زمانی تسکین خواهد داد که زمان گریز هسته‌ای ایران به یک سال رسیده باشد و این دیگر به ایران بستگی دارد که با چه سرعتی این کار را بکند؟! این ظاهرا همان زمانی است که طرف ایرانی در بیانیه توجیهی خود آن را در عبارتی که متاسفانه باید گفت بشدت غیر صادقانه است، «زمان آماده‌سازی» نامیده است!
درباره قطعنامه‌های شورای امنیت هم کری در پایان تاکید می‌کند اساسا آمریکا در توافق چارچوب، درباره تحریم‌های شورای امنیت تعهدی نداده است: «در حال حاضر تعهد این است که تحریم های اقتصادی و مالی در ازای اقدامات ایران لغو شود. فرای آن درباره تحریم‌های موشک‌های بالستیک باید بگویم این مساله همچنان برای مذاکره باقی است».14
متاسفانه باید گفت این یک وضعیت کاملا فاجعه‌بار درباره تحریم‌هاست. تعهدات طرف مقابل در این باره مطلقا شفاف نیست، هیچ لغوی وجود نخواهد داشت، همه چیز مشروط به انجام تعهدات کلیدی از سوی ایران و تایید آن از سوی آژانس است، آژانس می‌تواند در هر بار گزارش‌دهی نوبه‌ای خود درباره میزان پایبندی ایران به تعهداتش، موضوع تعلیق تحریم‌ها را با تنش شدید مواجه کند و موضوع نحوه لغو تحریم‌های شورای امنیت– نه قطعنامه‌های شورای امنیت- به عنوان اصلی‌ترین مساله هم هنوز محل اختلاف است، ضمن اینکه می‌دانیم قطعا فوری نخواهد بود (چرا که که کری می‌گوید در این باره زمان‌بندی محل اختلاف است).
نهم - خاتمه
من ترجیح می‌دهم این متن را بدون جمع‌بندی به پایان ببرم. در نوشته‌هایی دیگر، به جای شیوه تحلیلی که در اینجا از آن بهره برده شده –که اساسا نوعی تحلیل متنی است- بر جنبه‌های راهبردی‌تر موضوع تمرکز خواهم کرد. سرجمع، توافق لوزان، در بهترین حالت نگران‌کننده و در بدترین حالت فاجعه‌بار است.
جز در موضوع اراک، این توافق در هیچ موضوع دیگر، حتی به طور تلویحی به خطوط قرمزی که تیم مذاکره‌کننده خود برای خود ترسیم کرده بود پایبند نیست و با هیچ فرمولی نمی‌توان از حیث معادله داده- ستانده آن را یک توافق متوازن دانست. به رغم همه زحماتی که بی‌شک تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای کشیده در اینجا نشانی از یک پیروزی بزرگ دیده نمی‌شود در حالی که آمریکا به اعتراف کری و اوباما آنچنان در موضع ضعف قرار داشته و دارد که بتوان در مقابله با آن یک پیروزی بزرگ به دست آورد. هنوز هم دیر نشده است. اگر چشم‌ها شسته و نقطه‌های دید عوض شود، می‌توان آمریکایی را که به اعتراف خودش هیچ گزینه جایگزینی برای توافق ندارد به زانو درآورد اما این نمی‌تواند براساس متونی همچون توافق لوزان یا ژنو استوار شود. پایه و اساسی دیگر و مدلی متفاوت باید جست‌وجو کرد.
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۰۵ - ۱۸ فروردين ۱۳۹۴
۳
۱
بدبخت شدیم رفت
پاسخ
شهروند
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۰۶ - ۱۸ فروردين ۱۳۹۴
۴
۱
قیمتا که همش سر جاشه
گرون شده ارزون نشده/ توافق توافق/ به چه درد مردم خورده این و بگین
پاسخ
نوید
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۰۷ - ۱۸ فروردين ۱۳۹۴
۲
۲
بنده از دکتر ظریف تشکر می نمایم. انصاف در گفتار هم چیز خوبی است که ....
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۰۷ - ۱۸ فروردين ۱۳۹۴
۲
۴
ما انرژی هسته ای نخوایم باید کی رو ببینیم
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۸:۴۲ - ۱۹ فروردين ۱۳۹۴
ما ... نخواهیم بایدکیو ببینیم سهوا منفی دادم
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۲۳:۱۳ - ۲۴ فروردين ۱۳۹۴
برو دست بوس نتان یابو!
ابرانی
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۴:۵۹ - ۱۹ فروردين ۱۳۹۴
۱
۲
بااین روحیه ی زیبایی که بعضی از ایرانی ها دارند همان بهتر که تولید صفرباشد چون بر سر مسئله ی ناچیزی ممکنه خروجی هسته ای را رودر روی خودی قرار دهند
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۴۶ - ۲۵ فروردين ۱۳۹۴
۰
۰
برید بمیرید
از شکم مردم خبر ندارید
پاسخ
میهمن
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۴۷ - ۲۵ فروردين ۱۳۹۴
۰
۰
بازگرداندن احترام به گذرنامه ايراني با طعم تجاوز و لواط مامورين آل سعود به حجاج ايراني !!!

اين موفقيت بزرگ را به جناب كدخداپرست . تبريك عرض مي نمائيم !!!
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۴۷ - ۲۵ فروردين ۱۳۹۴
۰
۰
عالی بود
پاسخ
شهروند
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۴۷ - ۲۵ فروردين ۱۳۹۴
۰
۰
برای سلامتی حاج محمود صلوات
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۴۸ - ۲۵ فروردين ۱۳۹۴
۰
۰
مردم به خواب نخواهند رفت. گویا مقدمات جام زهری دیگری در جال طراجی است!
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۴۸ - ۲۵ فروردين ۱۳۹۴
۰
۰
سلام بر آمریکا
اخ جون آزادی / ...
پاسخ
نویدنیا
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۴۹ - ۲۵ فروردين ۱۳۹۴
۰
۰
من بررسی کرم تفاوتی وجود ندارد
پاسخ
ناشناس
IRAN, ISLAMIC REPUBLIC OF
۱۹:۵۰ - ۲۵ فروردين ۱۳۹۴
۰
۰
سلام بر آمریکا
اخ جون آزادی / ...
پاسخ
جدیدترین اخبار پربازدید ها