ایران کنترل هوشمند تنگه هرمز را تمرین کرد/ دستان نیروهای مسلح روی ماشه است

به گزارش سرویس سیاسی پایگاه خبری 598، در آستانه برگزاری دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو و در شرایطی که تحرکات نظامی ایالات متحده در منطقه افزایش یافته است، نیروی دریایی سپاه پاسداران رزمایش ترکیبی، گرم و هدفمند «کنترل هوشمند تنگه هرمز» را در محدوده راهبردی تنگه هرمز و آب‌های خلیج فارس آغاز کرد؛ رزمایشی که به گفته فرماندهان نظامی، با هدف بررسی آمادگی یگان‌های عملیاتی، مرور برنامه‌های تأمینی و اجرای سناریوهای اقدام متقابل در برابر تهدیدهای احتمالی طراحی شده است.

در مرحله نخست این رزمایش، تمرین «دفاع مستحکم و تهاجم از جزایر خلیج فارس» با موفقیت اجرا شد و گردان‌های واکنش سریع مستقر در جزایر، آخرین تاکتیک‌های تهاجمی و دفاعی را تمرین کردند. یگان‌های موشکی نیز جدیدترین موشک‌ها و تاکتیک‌های رزم موشکی، از جمله عملیات در شرایط جنگ الکترونیک را عملیاتی کردند، همچنین یگان‌های پهپادی و زیرسطحی نیروی دریایی سپاه از مبدأ جزایر سه‌گانه ایرانی اهداف از پیش تعیین‌شده را منهدم کردند. مرحله اصلی این رزمایش قرار است در تنگه هرمز و با محوریت «کنترل هوشمند» این گذرگاه راهبردی ادامه پیدا کند.

این رزمایش تحت اشراف، کنترل و پایش میدانی سردار محمد پاکپور، فرمانده‌کل سپاه پاسداران، برگزار می‌شود و تمرین‌های اطلاعاتی، عملیاتی و واکنش سریع و فراگیر در قبال توطئه‌های ضدامنیتی را در دستورکار دارد. بهره‌گیری هوشمند از مزایای ژئوپلیتیک ایران در خلیج فارس و دریای عمان از دیگر اهداف اعلام‌شده این رزمایش است.

آغاز مرحله اصلی رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز» بازتاب گسترده‌ای در رسانه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی داشته است. خبرگزاری رویترز این رزمایش را با هدف آزمایش آمادگی نیروهای عملیاتی در برابر «تهدیدهای احتمالی امنیتی و نظامی» ارزیابی کرد. ایندیپندنت و جروزالم پست به هم‌زمانی آن با مذاکرات ژنو اشاره کردند و بعضی رسانه‌ها آن را پیامی قاطع در آستانه گفت‌وگوها دانستند. العربیه، گلف نیوز، خلیج تایمز و اکونومیک تایمز نیز با تأکید بر اهمیت تنگه هرمز به‌عنوان یکی از حیاتی‌ترین گلوگاه‌های انرژی جهان، این رزمایش را نشانه‌ای از آمادگی ایران در سناریوهای مختلف توصیف کردند.

در چنین فضایی، رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز» نه‌تنها یک تمرین نظامی، بلکه بخشی از معادله بازدارندگی و مدیریت پیام در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی تلقی می‌شود؛ موضوعی که در ادامه، علیرضا تقوی‌نیا، کارشناس و تحلیلگر مسائل سیاسی، در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا به ابعاد مختلف آن پرداخته است.

علیرضا تقوی‌نیا، کارشناس و تحلیلگر مسائل سیاسی، در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا با اشاره به برگزاری رزمایش مهم دریایی سپاه پاسداران در منطقه یکم دریایی سپاه در بندرعباس و محدوده تنگه هرمز اظهار کرد: روز گذشته رزمایش مهمی در حوزه عملیاتی منطقه یکم نیروی دریایی سپاه برگزار شد که به‌لحاظ زمان، سطح فرماندهی و نوع تجهیزات به‌کارگرفته‌شده، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود.

وی با بیان اینکه نخستین نکته مهم این رزمایش، حضور مستقیم فرمانده کل سپاه در صحنه عملیات بود، افزود: سردار پاکپو در منطقه حضور پیدا کرد، از مراحل مختلف رزمایش بازدید کرد و فرماندهی عملیات را بر عهده داشت. این سطح از حضور نشان می‌دهد که رزمایش تنها یک برنامه عادی تقویمی نبوده، بلکه دارای پیام‌ها و ابعاد راهبردی مشخصی بوده است.

این تحلیلگر سیاسی ادامه داد: نکته دوم، استفاده از تجهیزات  جنگی و عملیاتی در این رزمایش بود. رزمایش با تسلیحات واقعی، سناریوهای درگیری واقعی و شلیک‌های میدانی انجام شد و به‌طور عملی بخشی از توان رزمی دریایی سپاه به نمایش درآمد. این موضوع نشان می‌دهد که هدف، نمایش آمادگی عملیاتی در شرایط واقعی بوده است.

انتقال پیام با عنوان رزمایش: «کنترل هوشمند هرمز»

تقوی‌نیا با اشاره به‌عنوان رزمایش تصریح کرد: نام «کنترل هوشمند هرمز» برای این رزمایش انتخاب شد. این عنوان به‌روشنی حامل پیام تسلط، اشراف اطلاعاتی و برتری عملیاتی جمهوری اسلامی ایران بر تنگه هرمز است. استفاده از واژه «هوشمند» نیز نشان‌دهنده اتکای جدی به سامانه‌های نوین، پهپادی و فناوری‌های پیشرفته در مدیریت صحنه نبرد دریایی است.

وی در ادامه درباره بعضی حواشی مطرح‌شده پیرامون حضورنداشتن  هم‌زمان برخی فرماندهان ارشد در یک بالگرد گفت: برخی این پرسش را مطرح کردند که چرا فرماندهان ارشد به‌صورت هم‌زمان در یک پرواز حضور نداشتند. بر اساس پروتکل‌های حفاظتی نیروهای مسلح، فرماندهان عالی‌رتبه به‌طور معمول در یک وسیله پروازی مشترک مستقر نمی‌شوند تا در صورت بروز حادثه یا اقدام احتمالی دشمن، ساختار فرماندهی دچار آسیب هم‌زمان نشود. تجربه‌های گذشته نشان داده است که تمرکز چند فرمانده راهبردی در یک پرواز می‌تواند خسارات سنگینی به‌دنبال داشته باشد، از همین رو این ملاحظات امنیتی به‌طور جدی رعایت می‌شود.

این کارشناس مسائل سیاسی با اشاره به تسلیحات به‌کاررفته در رزمایش اظهار کرد: در این رزمایش از برخی تجهیزات جدید استفاده شد که همه آن‌ها به‌طور رسمی رونمایی نشد و حتی در تصاویر منتشرشده نیز بخشی از آن‌ها به‌صورت محدود نمایش داده شد. یکی از موارد قابل توجه، پهپادهای پرسه‌زن مستقر بر شناورهای تندرو بود. این پهپادها از روی قایق‌های تندرو شلیک می‌شوند، پس از دریافت مختصات یا برنامه مأموریت، به‌صورت هوشمند هدف را شناسایی کرده، روی آن قفل می‌کنند و اقدام به حمله می‌کنند. این پهپادها قابلیت هدف قرار دادن اهداف دریایی و برخی اهداف هوایی را دارند و تعداد قابل توجهی از آن‌ها به ناوگان نیروی دریایی سپاه الحاق شده است.

قدرت‌نمایی شناورهای کلاس شهید سلیمانی در رزمایش

تقوی‌نیا افزود: در این رزمایش شناورهای تندرو مختلفی حضور داشتند؛ از جمله شناورهای کلاس شهید سلیمانی که کاتاماران‌های موشک‌انداز با بدنه دوقلو هستند و قدرت مانور و سرعت بالایی دارند، همچنین شناورهای ذوالفقار، ذوالجناح، طارق و دیگر قایق‌های تندرو موسوم به «زنبورهای سرخ» نیز در رزمایش مشارکت داشتند. این شناورها در سرعت بالا اقدام به شلیک موشک و راکت کردند و توانایی اجرای عملیات‌های تهاجمی سریع را به نمایش گذاشتند.

وی ادامه داد: این قایق‌های تندرو در صورت بروز تهدید می‌توانند به‌صورت گسترده وارد آب شوند و در نقش لانچرهای متحرک موشکی عمل کنند. آن‌ها قابلیت شلیک موشک، راکت، اژدر و حتی اجرای عملیات مین‌ریزی را دارند. در کنار آن، سامانه‌های ساحل به دریا نیز از سواحل جنوبی کشور اقدام به شلیک کردند که نشان‌دهنده یکپارچگی عملیات دریامحور و ساحل‌پایه در چارچوب یک سناریوی مشترک بود.

این تحلیلگر سیاسی با تأکید بر زمان‌بندی رزمایش گفت: این رزمایش دقیقاً در آستانه مذاکرات ژنو برگزار شد و از این منظر دارای پیام‌های چندلایه است. پیام نخست به کشورهای منطقه بود که هرگونه تنش‌آفرینی می‌تواند کل معادلات امنیتی و انرژی در خلیج فارس را تحت تأثیر قرار دهد. پیام دوم به قدرت‌های اقتصادی وابسته به انرژی خلیج فارس بود که باید نسبت به پیامدهای هرگونه درگیری احتمالی آگاه باشند. پیام سوم نیز متوجه ایالات متحده آمریکا و رژیم صهیونیستی است، درباره  اینکه جمهوری اسلامی ایران در برابر هرگونه اقدام خصمانه، پاسخ محدود و نمادین نخواهد داد.

پیام رزمایش به قدرت‌های منطقه‌ای

تقوی‌نیا خاطرنشان کرد: بخش قابل توجهی از تجارت انرژی جهان از مسیر خلیج فارس و تنگه هرمز عبور می‌کند و هرگونه ناامنی در این منطقه می‌تواند بازار جهانی نفت و گاز را با شوک جدی روبه‌رو کند. از همین رو، رزمایش اخیر را باید در چارچوب تقویت بازدارندگی فعال، نمایش آمادگی همه‌جانبه و ارسال پیام روشن به بازیگران منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای ارزیابی کرد.

وی  تأکید کرد: رزمایش دریایی سپاه نشان داد که جمهوری اسلامی ایران از ترکیب توان پهپادی، شناورهای تندرو موشک‌انداز، سامانه‌های ساحلی و فرماندهی میدانی یکپارچه برخوردار است و در صورت هرگونه تهدید، قادر است سناریوهای پیچیده دریایی را مدیریت و اجرا کند؛ پیامی که هم بُعد نظامی دارد و هم واجد پیام‌های سیاسی و اقتصادی روشن است.

به گزارش ایمنا، در شرایطی که تحرکات نظامی آمریکا در منطقه افزایش یافته و هم‌زمان مسیر دیپلماسی در ژنو دنبال می‌شود، معادلات امنیتی خلیج فارس وارد مرحله‌ای حساس شده است. در چنین فضایی، انتقال صریح پیام قدرت و آمادگی دفاعی از سوی ایران به‌عنوان یک مؤلفه بازدارنده، اهمیتی دوچندان پیدا می‌کند. رزمایش‌های اخیر و مواضع رسمی فرماندهان ارشد نظامی نشان می‌دهد که تهران تلاش دارد همزمان با پیگیری مسیر گفت‌وگو، این گزاره را نیز تثبیت کند که هرگونه اقدام نظامی یا فشار حداکثری با پاسخ قاطع و منطقه‌ای روبه‌رو خواهد شد.

در همین چارچوب، امیر سرلشکر سید عبدالرحیم موسوی، رئیس ستادکل نیروهای مسلح، در واکنش به مواضع اخیر رئیس‌جمهور آمریکا تصریح کرد که سخنان او در شأن یک رئیس‌جمهور نیست و رویکردی سبک‌سرانه دارد. وی با طرح این پرسش که اگر قصد جنگ وجود دارد، چرا از مذاکره سخن گفته می‌شود، تأکید کرد هرگونه ورود به تقابل نظامی، نبردی «عبرت‌آموز» خواهد بود؛ پیامی که در کنار تهدیدهای صریح دیگر فرماندهان سپاه، نشان‌دهنده عزم نیروهای مسلح برای پاسخ سخت در صورت آغاز هرگونه حمله و تلاش برای بازداشتن طرف مقابل از ورود به مسیر تنش نظامی است.

*ایمنا