نشست علمی تخصصی «نقش مسجد در بهداشت روان انسان از منظر قرآن و حدیث» برگزار شد

به گزارش پایگاه خبری 598، در آستانه ماه مبارک رمضان و در حالی که مساجد در حال آماده‌سازی برای بهار قرآن هستند، نشست علمی ـ تخصصی «نقش مسجد در بهداشت روان انسان از منظر قرآن و حدیث» با حضور جمعی از اساتید، طلاب و پژوهشگران حوزه، روز دوشنبه ۲۷ بهمن‌ماه ۱۴۰۴ در سالن همایش انجمن‌های علمی حوزه در قم برگزار شد.

این نشست با نگاهی به کتاب «نقش مسجد در بهداشت روان انسان» و با حضور نویسنده اثر، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حسین علوی‌مهر و دبیری حجت‌الاسلام محمدرضا قرائتی، به همت ستاد راهبری مسجد حوزه علمیه و مرکز انجمن‌ها و قطب‌های علمی حوزه تشکیل شد.

در ابتدای نشست، حجت‌الاسلام قرائتی با تبریک اعیاد شعبانیه و اشاره به در پیش بودن ماه مبارک رمضان، مسجد را «بهار قرآن» و محور بازسازی معنوی جامعه دانست و گفت: همان‌گونه که در آستانه سال نو خانه‌ها غبارروبی می‌شوند، مساجد نیز در آستانه رمضان نونوار می‌شوند؛ اما افزون بر بهداشت ظاهری، باید به بهداشت روانی و معنوی مسجد نیز توجه کرد.

وی با اشاره به برخی هجمه‌ها علیه مساجد در حوادث اخیر، بر ضرورت تبیین جایگاه مسجد در آرام‌سازی افکار عمومی و تقویت روحیه ایمانی جامعه و همچنین وظیفه روحانیون در برجسته سازی نقش مساجد در سلامت روان جامعه تاکید کرد.

در ادامه، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر علوی‌مهر در سخنرانی خود با استناد به آیات قرآن کریم، مسجد را مهم‌ترین پایگاه «ذکر الهی» و در نتیجه کانون آرامش قلب‌ها معرفی کرد.

وی با استناد به آیات قرآن کریم، مسجد را بهترین مکان برای دستیابی به آرامش روانی معرفی کرد و به آیه شریفه «أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»(رعد/۲۸) اشاره کرد: مسجد منشأ بهترین ذکر الهی است و ذکر خدا مایه آرامش دل‌هاست. هیچ مکانی مانند مسجد نمی‌تواند آرامش روح و روان انسان را تأمین کند، حتی خانه.

علوی‌مهر مسجد را «خانه خدا» خواند و بر اساس روایات، آن را برتر از کعبه در برخی جنبه‌ها دانست و تأکید کرد که مسجد منزلگاه پیامبران، صدیقان و پرهیزکاران است.

او همچنین با استناد به آیه «إِنَّمَا يَعْمُرُ مَسَاجِدَ اللَّهِ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآخِرِ»(توبه/۱۸) افزود: آبادانی مسجد با ایمان گره خورده و خودِ حضور مستمر در مسجد، نشانه‌ای از ایمان فرد تلقی شده است.

سه کارکرد روان‌شناختی مسجد

نویسنده کتاب «نقش مسجد در بهداشت روان انسان» در ادامه، یافته‌های پژوهشی خود را در سه محور اصلی ارائه کرد:

راهکارهای معرفتی:
مسجد به‌عنوان پایگاه علم‌آموزی و تقویت ایمان، از صدر اسلام محل تعلیم و تعلم بوده است. وی با اشاره به نقش حضرت محمد در تأسیس مسجدالنبی، این مکان را مرکز فرهنگ، سیاست، آموزش و هدایت اجتماعی دانست.
به گفته او، آموزش معارف دینی، پاسخ به شبهات روز و تبیین فلسفه احکام، از عوامل تقویت امنیت روانی مخاطبان مسجد است.

راهکارهای عاطفی:
مسجد محل دعا، امیدواری به فضل الهی و پناه بردن در بلاها است. روایاتی نقل شد که حضور در مسجد منجر به آمرزش گناهان، استجابت دعا، آسایش روحی و همنشینی با فرشتگان می‌شود. علوی‌مهر تأکید کرد: امام علی(ع) نشستن در مسجد را برتر از بهشت دانست، زیرا رضایت پروردگار در آن است.

راهکارهای رفتاری:
انس اجتماعی، همدلی، عیادت بیماران، شرکت در تشییع جنازه و ارتباط مستمر امام جماعت با نمازگزاران، از جمله کارکردهای رفتاری مسجد است که به انسجام اجتماعی و کاهش تنهایی و انزوای روانی کمک می‌کند.

در جمع‌بندی نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر حسین علوی‌مهر با اشاره به روایاتی درباره پناه بردن به مسجد هنگام بلاها و گرفتاری‌ها، اظهار داشت: مسجد بهترین مکان برای آرامش قلب‌هاست، جایی که ذکر خدا آرامش می‌آورد، ایمان تقویت می‌شود و مشکلات عاطفی حل می‌گردد. در شرایط پرتنش امروز، مساجد می‌توانند پناهگاه معنوی و روانی برای جوانان، خانواده‌ها و کل جامعه باشند، به شرطی که از آسیب‌ها رهایی یابند و به مراکز فرهنگی پویا تبدیل شوند.