درس پزشکیان به خالی‌بندها

به گزارش پایگاه خبری 598، اولین واکنش‌ها به پاسخ صریح رئیس‌جمهور به علی شکوری‌راد، کنشگر سیاسی اصلاح‌طلب، آمیخته با تعجب بود. به نظر می‌رسید خیلی‌ها انتظار نداشتند مسعود پزشکیان که خود از اصلاح‌طلبان است، این‌گونه مقابل طیف تندروی این جریان بایستد. پزشکیان اما ایستاد و این ایستادن، هم دفاع از خودش بود، هم دفاع از نهادهای امنیتی ایران و هم فاصله‌گذاری معنادار پزشکیان با تندروها. شاید پزشکیان به‌عنوان یک اصلاح‌طلب میانه می‌خواهد چهره واقعی اصلاح‌طلبی را هم از دست تندروها نجات دهد. در روزهایی که با دستگیری برخی عناصر افراطی اصلاح‌طلب، تندروها دنبال مظلوم‌نمایی برای خود بودند، پزشکیان نشان داد مقهور این فضاسازی‌ها نمی‌شود و البته از آنچه در سخنرانی ۲۱ دی‌ماه خود گفته بود، کاملاً دفاع می‌کند، گرچه تندروها آن را تخطئه کرده و اشکال بگیرند که چرا رئیس‌جمهور گزارش نهادهای امنیتی در مورد وقایع ۱۸ دی‌ماه کشور را باور کرده است.

در مطلبی که پیرامون ادعاهای عجیب‌وغریب شکوری‌راد در مورد اتفاقات ۱۸ دی‌ماه نوشته بودیم، تصریح داشتیم که جریان اصلاح‌طلب در مورد این وقایع موضع واحد نداشته و با استفاده از موضع یک عضو می‌توان جواب عضو دیگر را داد. حال می‌توان سخنان پزشکیان را از این زاویه هم مدنظر قرار داد و مؤیدی بر آن نوشته در نظر گرفت. گرچه پیش از این هم، مواضع کسانی چون ماشاالله شمس‌الواعظین یا محمد عطریانفر از چهره‌های شاخص و قدیمی اصلاح‌طلب در تضادی آشکار با اصلاح‌طلبان رادیکال بود.

شفافیت پزشکیان

چرا سخنرانی ۲۱ دی‌ماه پزشکیان، تندروها را عصبانی کرد؟ و کسی مثل شکوری‌راد در آن فایل صوتی کذایی با حمله به رئیس‌جمهور می‌گوید که او نباید گزارش نهادهای امنیتی در مورد حوادث ۱۸ دی را باور می‌کرد؟ چرا ناراحت شده که پزشکیان از جزئیات خشونت براندازان در کف خیابان – از جمله

سربریدن از سوی آشوب‌طلبان، گفته است. سخنرانی ۲۱ دی‌ماه پزشکیان را می‌توان یکی از مهم‌ترین سخنرانی‌های یک رئیس‌جمهور، خصوصاً با مختصات او دانست که شاید کم‌کاری ما رسانه‌ها بوده که بیشتر درباره‌اش ننوشتیم. رئیس‌جمهوری که کشورش با یک شبه‌کودتای برنامه‌ریزی‌شده از سوی سرویس‌های امنیتی دشمن روبه‌رو شده و رئیس‌جمهوری که برآمده از جریانی سیاسی است که آن جریان، کمتر -خیلی کمتر- پیش آمده که توطئه خارجی در وقایع داخلی را بپذیرد و یا علیه آشوب داخلی موضعی در محکومیت داشته باشد و همواره آشوب را به نام اعتراض تحریف کرده و مدافع آن شده و در مورد حملات به نیروهای حافظ امنیت یا تخریب اموال عمومی هم سکوت کرده است. حالا این رئیس‌جمهور گفته که می‌خواهد با مردم حرف بزند. او در آن سخنرانی صریحاً دخالت خارجی -آمریکا و اسرائیل- در وقایع ۱۸ دی را عنوان می‌کند و آن را در ادامه جنگ ۱۲ روزه و به دلیل ناکامی دشمن در جنگ ۱۲ روزه می‌داند. از سویی خط آشوب را از مسیر اعتراض مردم جدا می‌کند، از شهادت مردم و حافظان امنیت و خشونت داعشی رفته بر آن‌ها صحبت می‌کند و برای اول‌بار در آن چند روز، یک مقام عالی‌رتبه تصریح بر سر بریدن از سوی آشوبگران می‌کند. پزشکیان در ادامه، از مؤلفه‌های آشوب می‌گوید، از اینکه مسجد و قرآن و اموال عمومی و دولتی را تخریب کرده‌اند و مردم بی‌گناه را برای پیشبرد پروژه کشته‌سازی هدف قرار داده‌اند و به پایگاه‌های نظامی حمله کرده‌اند و مغازه‌های مردم را آتش زده‌اند.

همه آنچه پزشکیان گفته، در تضادی آشکار با موضع تندروهای اصلاح‌طلب است و هم ازاین‌رو، برخی از آنان کوشیدند مواضع خود را شفاف‌تر بیان کنند و حتی رئیس‌جمهور را به راه راست که نه، به راه خود دعوت کنند و از این جمله، علی شکوری‌راد بود. کسی که ادعا کرد کل آشوب‌های دی‌ماه و کشته‌سازی‌ها و تخریب‌ها پروژه نهادهای امنیتی بوده است!

عبور و فاصله‌گذاری پزشکیان از افراطی‌ها

پزشکیان در دیدار با فعالان سیاسی و فرهنگی استان گلستان به این سخنان شکوری‌راد پاسخ داد. گرچه در سایت رسمی ریاست‌جمهوری -president.ir/- این بخش از سخنان پزشکیان منعکس نشده، اما سخنان او به‌سرعت دست‌به‌دست چرخید و بسیار دیده شد.

«ما اشتباه زیاد کردیم، اما اینکه کسی به اسم اصلاحات بگوید حاکمیت خودش این کارها را کرد، خیلی بی‌انصافی است! این چه حرفی است که کسی به اسم اصلاحات و روشنفکری حرفی را می‌زند که دشمن دلش می‌خواهد؟ آیا عقلانی است که بپذیریم ما خودمان بازار، مسجد و آمبولانس را به آتش بکشیم که بخواهیم جامعه را مدیریت کنیم؟ بعد ترامپ و نتانیاهو بگویند که شما بروید آتش بزنید، ما می‌آییم!»

فرامتن اصلی این سخنان پزشکیان فاصله‌گذاری با افراط است. وقایع دی‌ماه را بسیار تحلیل کرده‌اند و مستندات متعدد هم وجود دارد که صدق ادعای ایران در مورد چگونگی رخداد آن وقایع را تأیید کند؛ از جمله فیلم‌های متعدد از آشوبگران و حملات آن‌ها، نحوه کشتار مردم، دفاعیات علنی و صریح مقامات اسرائیل و آمریکا، اذعان خود آشوبگران به حضور مسلح خود و...، اما آنچه می‌تواند در این پاسخ پزشکیان مهم‌تر تلقی شود، عبور او از تندروی کسانی است که هنوز هم با همه انتقادات به پزشکیان که چرا تند نمی‌رود، باز خود را در حلقه حامیان او تعریف می‌کنند و حتی در آن سخنان، شکوری‌راد با ژست دایه مهربان‌تر از مادر، درخواست می‌کند رهبری اختیارات خود را به پزشکیان تفویض کند، بی‌آنکه بگوید آیا اصلاً خود پزشکیان چنین چیزی می‌خواهد؟! در واقع تندروها می‌خواهند پزشکیان با نقشه آن‌ها حرکت کند، اما پزشکیان مرز پررنگی در این میان کشید و نه‌تنها از آن‌ها عبور کرد، بلکه نشان داد که می‌خواهد این فاصله، بیشتر و بیشتر باشد و عیان هم باشد تا همگان بدانند حساب پزشکیان اصلاح‌طلب با تندروهای اصلاح‌طلب جداست.